Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2022 · tijdvak 3

Vraag 8IJskoud de beste?

2 puntenStofwisseling van het organisme

Na 1 uur en 25 minuten passeert Brandon verhit en zwetend de finish.

Zoals op het examen

Brandon weet dat zijn prestatie minder wordt als zijn lichaamstemperatuur te ver oploopt. Om het moment waarop oververhitting optreedt uit te stellen, doen sommige sporters aan ‘voorkoelen’: ze eten voor de start van een wedstrijd een liter geschaafd waterijs. Terwijl het ijs smelt in de mond, wordt warmte aan het lichaam onttrokken. Daardoor daalt de lichaamstemperatuur met ongeveer een halve graad. Er zijn mensen die na het eten van een liter geschaafd ijs korte tijd last krijgen van een hartritmestoornis. De koude vloeistof in de slokdarm veroorzaakt afkoeling van een deel van het hart en daarmee wordt de elektrische geleiding van de boezems beïnvloed. De impulsgeleiding verloopt dan chaotisch en ongecontroleerd, waardoor de boezems niet meer effectief samentrekken (boezemfibrilleren). De kamers trekken bij boezemfibrilleren nog wel gecoördineerd samen.

Zoals op het examen

Een symptoom van boezemfibrilleren is een daling van de bloeddruk.

Zoals op het examen

A B C Brandon is goed getraind: zijn hart heeft daardoor een groter slagvolume gekregen. Hierdoor is de periode dat de kamers ontspannen zijn (kamerdiastole) langer. Dit leidt tot een betere doorbloeding van de hartspier. Drie beweringen over het hart zijn: 1 Bij een langere kamerdiastole is er een lagere hartslagfrequentie in rust. 2 Bij een langere kamerdiastole staan de slagaderkleppen langer open. 3 Door de betere doorbloeding van de hartspier krijgt de hartspier meer zuurstof.

Zoals op het examen

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de drie beweringen één voor één en bepaal waar elke bewering over gaat.
  2. Bij deze vraag helpt de tekst over de hartcyclus en de kamerdiastole je het meest.
  3. Denk na wat een langere kamerdiastole betekent voor de hartslag, de kleppen en de hartspier.
  4. Noteer per bewering het nummer en je oordeel, zodat duidelijk is wat bij wat hoort.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Zet bij elke bewering het nummer erbij en schrijf je oordeel er duidelijk achter.
  • Vertrouw niet alleen op wat je al weet, maar controleer het oordeel met de tekst.
  • Let op dat je alle drie de beweringen beoordeelt en er geen overslaat.
Hartcyclus en kamerdiastoleDoorbloeding en zuurstofvoorziening van de hartspierHartslag en werking van het hart

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 7Alle vragenVraag 9 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Brandon traint voor het lopen van halve marathons. Als student sportkunde is hij regelmatig proefpersoon voor allerlei metingen aan zijn lichaam (afbeelding 1). afbeelding 1 Tijdens een halve marathon gebruikt Brandon een afbeelding 2 meetpil en een smartwatch om informatie te verzamelen over de werking van zijn lichaam. Hij heeft de meetpil voor de wedstrijd ingeslikt, zodat de pil zich tijdens de wedstrijd in zijn darmen bevindt. De meetpil (afbeelding 2) bevat een sensor die voortdurend de lichaamstemperatuur meet en doorgeeft aan de smartwatch. Tijdens de wedstrijd meet de smartwatch ook Brandons hartslag. Na de wedstrijd verlaat de meetpil het lichaam met de ontlasting. Het verteringsstelsel bestaat uit onder andere de volgende organen: 1 alvleesklier 2 dikke darm 3 dunne darm 4 endeldarm 5 lever 6 maag 7 slokdarm

De meetresultaten tijdens het lopen zijn weergegeven in afbeelding 3. Op de assen ontbreekt de aanduiding van de grootheden en de eenheden. afbeelding 3

Na 1 uur en 25 minuten passeert Brandon verhit en zwetend de finish.

Mede doordat Brandons lichaamstemperatuur tijdens het hardlopen steeds hoger werd, ging zijn hart steeds sneller kloppen. Afbeelding 4 geeft dit proces vereenvoudigd weer. Op drie plaatsen in dit schema (bij 1, 2 en 3) moet nog een keuze worden gemaakt. afbeelding 4

Brandon weet dat zijn prestatie minder wordt als zijn lichaamstemperatuur te ver oploopt. Om het moment waarop oververhitting optreedt uit te stellen, doen sommige sporters aan ‘voorkoelen’: ze eten voor de start van een wedstrijd een liter geschaafd waterijs. Terwijl het ijs smelt in de mond, wordt warmte aan het lichaam onttrokken. Daardoor daalt de lichaamstemperatuur met ongeveer een halve graad. Er zijn mensen die na het eten van een liter geschaafd ijs korte tijd last krijgen van een hartritmestoornis. De koude vloeistof in de slokdarm veroorzaakt afkoeling van een deel van het hart en daarmee wordt de elektrische geleiding van de boezems beïnvloed. De impulsgeleiding verloopt dan chaotisch en ongecontroleerd, waardoor de boezems niet meer effectief samentrekken (boezemfibrilleren). De kamers trekken bij boezemfibrilleren nog wel gecoördineerd samen.

Een symptoom van boezemfibrilleren is een daling van de bloeddruk.

Op de universiteit experimenteert Brandon op een loopband met voorkoelen terwijl zijn hartcyclus wordt gemonitord. Hij volgt zijn ecg (elektrocardiogram) op een monitor terwijl hij rustig loopt (afbeelding 5). afbeelding 5

A B C Brandon is goed getraind: zijn hart heeft daardoor een groter slagvolume gekregen. Hierdoor is de periode dat de kamers ontspannen zijn (kamerdiastole) langer. Dit leidt tot een betere doorbloeding van de hartspier. Drie beweringen over het hart zijn: 1 Bij een langere kamerdiastole is er een lagere hartslagfrequentie in rust. 2 Bij een langere kamerdiastole staan de slagaderkleppen langer open. 3 Door de betere doorbloeding van de hartspier krijgt de hartspier meer zuurstof.

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.