Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2023 · tijdvak 1

Vraag 33Bèta-thalassemie genezen met stamceltransplantatie

1 puntZelfregulatie van het organisme

Door het tekort aan rode bloedcellen in zijn bloed heeft Ryan een verhoogde hartslagfrequentie.

Zoals op het examen

De verhoogde activiteit van het beenmerg wordt veroorzaakt door een verhoogde afgifte van een bepaald hormoon.

Zoals op het examen

Noteer de naam van dit hormoon.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst staat welk orgaan de activiteit verhoogt, dus denk na over welk orgaan rode bloedcellen aanmaakt en welke stof dat stimuleert.
  2. Let op dat het hormoon hier een stof is die door een orgaan wordt uitgescheiden en via het bloed naar het beenmerg gaat.
  3. Bedenk welk orgaan bij een tekort aan zuurstof dit hormoon maakt, en noteer de naam die je uit de stof en de lessen over de bloedvorming kent.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf de volledige naam van het hormoon op, en niet alleen een woord dat het beenmerg of de bloedcellen beschrijft.
  • Verwar het hormoon niet met een stof die alleen de hartslag regelt, want de vraag gaat over het beenmerg.
  • Controleer de spelling van de naam, want bij een naam uit de biologie telt een fout in de spelling mee.
hormonale regeling van de bloedvormingfunctie van de nieren bij de aanmaak van rode bloedcellenhet rode beenmerg als plaats van bloedcelvorming

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 32Alle vragenVraag 34 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Bij zijn geboorte leek Ryan gezond. Als het jongetje een half jaar oud is, blijkt hij echter onvoldoende gegroeid te zijn en ziet hij erg bleek. Na bloedonderzoek blijkt Ryan de ziekte bèta-thalassemie te hebben, een erfelijke ziekte als gevolg van een mutatie in een gen voor hemoglobine. De mutatie veroorzaakt een verhoogde afbraak van rode bloedcellen. De ziekte kan worden behandeld met stamcellen uit het beenmerg van een donor. Stamcellen uit het beenmerg doorlopen verschillende stadia voordat ze als reticulocyten in de bloedbaan komen (afbeelding 1). Vervolgens ontwikkelen ze zich daar in 24 uur tot erytrocyten: rijpe rode bloedcellen. afbeelding 1 Stamcellen uit het beenmerg ontwikkelen zich tot rode bloedcellen.

Rijpe rode bloedcellen leven gemiddeld drie maanden, maar bij Ryan worden ze al na enkele dagen afgebroken. Om het tekort aan rode bloedcellen gedeeltelijk te compenseren, is de activiteit van het rode beenmerg verhoogd. Een medisch laborant maakt een preparaat van een druppel bloed van Ryan en bepaalt met de microscoop de verhouding tussen de reticulocyten en de rijpe rode bloedcellen. In afbeelding 2 zijn twee bloedbeelden te zien, een ervan is dat van Ryan, het andere is een normaal bloedbeeld. afbeelding 2 bloedbeeld 1 bloedbeeld 2

Door het tekort aan rode bloedcellen in zijn bloed heeft Ryan een verhoogde hartslagfrequentie.

De verhoogde activiteit van het beenmerg wordt veroorzaakt door een verhoogde afgifte van een bepaald hormoon.

Noteer de naam van dit hormoon.