Vraag 2Designerkatten
Hoe pak je dit aan?
- Bekijk eerst welke geslachten in het nestje haarloos zijn en welke behaard zijn.
- Bedenk welke genotypen Prune en Elisabeth kunnen hebben, gezien hun uiterlijk en het recessieve allel.
- Maak een kruisingsschema voor zowel autosomale als X-chromosomale overerving met deze ouders.
- Vergelijk per overerving welke geslachten haarloze kittens zouden moeten krijgen, en kijk dan naar het nestje.
Hier verliezen leerlingen punten
- Let op dat je alle kittens bekijkt, en niet alleen één haarloos kitten, want één kitten geeft vaak te weinig informatie.
- Maak altijd een kruisingsschema voor beide mogelijkheden, anders kun je niet laten zien waarom je conclusie klopt.
- Schrijf bij je antwoord ook de redenering op, want zonder uitleg krijg je niet alle punten.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Romy wil graag een kat. Ze ziet op internet afbeelding 1 advertenties waarin katten worden aangeboden zonder vacht (sfinx-katten, afbeelding 1) en katten met korte poten (munchkin-katten). Deze ‘designerkatten’ zijn speciaal zo gefokt omdat sommige mensen dat mooi vinden. De eigenschappen waarop geselecteerd is, zijn echter erfelijke afwijkingen die nadelig zijn voor deze katten. Het allel voor haarloosheid is ontstaan door een mutatie in een autosomaal gen dat een rol speelt bij de aanleg van haren. Het allel voor haarloosheid is recessief. De eerste sfinx-kat was Prune. Deze haarloze kater werd in 1966 geboren uit twee behaarde ouders. Toen Prune oud genoeg was, werd hij gekruist met zijn moeder Elisabeth. Elisabeth kreeg een nestje met haarloze en behaarde kittens (afbeelding 2). afbeelding 2
Toen Prune geboren werd, wist men nog niet of de eigenschap haarloosheid autosomaal of X-chromosomaal overerft.
Kan dat uit het nestje van Prune en Elisabeth wel afgeleid worden, of is dat nog steeds niet te bepalen? A Ja, het is autosomaal want het nestje bevat een haarloos vrouwtje. B Ja, het is autosomaal want het nestje bevat een haarloos mannetje. C Nee, het is nog steeds niet te bepalen.