Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2023 · tijdvak 2

Vraag 23Witte haai wordt zelf prooi

2 puntenStofwisseling van het organisme

Na het eten van een haaienlever neemt de orka de verteringsproducten van de vetten op in de dunne darm. De verteringsproducten worden weer omgezet in vetten, en via het lymfestelsel en vervolgens via het bloed naar het onderhuids bindweefsel getransporteerd. Het bloedvatenstelsel van een orka komt in bouw en functie overeen met dat van een mens.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst staat welke route de vetten volgen, vanaf de dunne darm naar het lymfestelsel en het bloed.
  2. Bij deze vraag helpt het om het bloedvatenstelsel van de orka als schema te tekenen, zoals in de bouw van een mens.
  3. Daarna volg je de route stap voor stap en let je op elke keer dat de vetten door het hart gaan.
  4. Kijk tot slot of je beide delen van de vraag met dezelfde letter beantwoordt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op dat je de vraag over het eerste bloedvat en de vraag over het aantal keren door het hart allebei beantwoordt.
  • Tel niet alleen de organen mee die de vetten passeren, maar ook de keren dat de route door het hart loopt.
  • Vergeet niet dat het lymfestelsel eerst in het bloed uitkomt voordat de vetten naar het bindweefsel gaan.
Bloedsomloop en bouw van het bloedvatenstelselBouw en werking van het hartVetspijsvertering en transport van vettenLymfestelsel

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 22Alle vragenVraag 24 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De witte haai is de grootste roofvis ter wereld. In de Valsbaai bij Kaapstad (Zuid-Afrika) worden de laatste tijd veel minder witte haaien gezien. Allison Kock is een van de wetenschappers uit het team dat ontdekte dat de witte haai ten prooi valt aan orka’s. In de Valsbaai komen van maart tot juni grote scholen sardines en ansjovissen voor, die eten van dierlijk plankton. Het dierlijk plankton leeft van de grote hoeveelheid plantaardig plankton die afbeelding 1 dan aanwezig is. De scholen vis trekken veel roofdieren aan, zoals zeehonden. De zeehonden krijgen hun jongen op een eiland in de Valsbaai. Begin juni gaan de jonge zeehondjes zelf de zee in om zich te voeden met vis. Dat is het moment waarop de jacht van de witte haai op de zeehonden begint (afbeelding 1). Aan deze jacht lijkt een eind te zijn gekomen sinds er orka’s in de baai rondzwemmen, die op de witte haaien jagen. In de bovenstaande tekst wordt een voedselweb beschreven met zeven soorten of groepen van soorten.

afbeelding 2 In 2017 spoelden aan de kust bij de Valsbaai vijf karkassen van witte haaien aan die gedood waren door orka’s. Met haar team verrichte Kock metingen aan de karkassen. Hierbij bleek dat bij alle karkassen de buik was opengereten en de lever was verdwenen (afbeelding 2). De functies van de lever van een haai komen overeen met die van de lever van een mens. Over de lever worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De lever produceert spijsverteringsenzymen. 2 De lever produceert niet-essentiële aminozuren. 3 De lever slaat koolhydraten op.

De lever van een witte haai is groot: hij weegt ongeveer een zesde van het lichaamsgewicht. Meer dan de helft van de lever bestaat uit vet. De lever van een haai bevat per gram ongeveer 27 kJ aan energie. In tabel 1 zijn enkele gegevens van de orka en de witte haai weergegeven. tabel 1 orka witte haai gemiddelde volwassen lengte 7 m 6 m gemiddeld volwassen gewicht 4000 kg 800 kg dagelijkse energiebehoefte 900.000 kJ 20.000 kJ

Na het eten van een haaienlever neemt de orka de verteringsproducten van de vetten op in de dunne darm. De verteringsproducten worden weer omgezet in vetten, en via het lymfestelsel en vervolgens via het bloed naar het onderhuids bindweefsel getransporteerd. Het bloedvatenstelsel van een orka komt in bouw en functie overeen met dat van een mens.

Komen de vetten vanuit het lymfesysteem het eerst in de bovenste holle ader of in de poortader? En hoe vaak gaat een vetmolecuul minimaal door het hart op de route naar het onderhuids bindweefsel? het eerst in door het hart A bovenste holle ader 0 keer B bovenste holle ader 1 keer C bovenste holle ader 2 keer D poortader 0 keer E poortader 1 keer F poortader 2 keer