Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2024 · tijdvak 1

Vraag 12Op jacht met SnailSnap

2 puntenSoortvorming

Zoals Kerstes verwachtte, worden in een stedelijke omgeving relatief meer gele slakken waargenomen dan in een landelijke omgeving. Het temperatuurverschil tussen een stedelijke en een landelijke omgeving kan oplopen tot 7 °C. De gele huisjes hebben de lichtste kleur en zullen daardoor meer licht weerkaatsen, en dus minder opwarmen. Kerstes verwacht dat door de temperatuurstijging als gevolg van klimaatverandering het aandeel gele slakken in de populatie zal toenemen. Over de toename van het aandeel gele slakken wordt de volgende uitspraak gedaan: De temperatuurstijging veroorzaakt …(1)… waardoor de …(2)… van gele slakken toeneemt ten opzichte van roze en bruine slakken.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de zin over de temperatuurstijging en bedenk wat die doet met slakken met verschillende kleuren.
  2. Denk na over wat er gebeurt met slakken die beter of slechter overleven in een bepaald klimaat.
  3. Kijk per lacune apart welk vakbegrip past, en controleer of de zin met beide begrippen logisch klinkt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Bij deze vraag telt elke lacune apart, dus een goed ingevuld deel is niet genoeg voor de volle punten.
  • Na het invullen leest het nog eens als een geheel zin, zodat je ziet of de redenering klopt.
  • Schrijf de vakterm volledig en correct gespeld op, want een afkorting of verspreking kan als fout worden gerekend.
Evolutionaire begrippenErfelijkheid en allelenGegevens uit de tekst en de infographic

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 11Alle vragenVraag 13 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Met de app SnailSnap op hun telefoon maken Dylan en Senna foto’s van slakken rond hun huis. Zo doen ze mee aan een onderzoek naar de verspreiding en evolutie van kleurvormen van de gewone tuinslak. De kleur van het huisje van de tuinslak ( Cepaea nemoralis ) kan geel, bruin of roze zijn. Het huisje kan gestreept of niet gestreept zijn (afbeelding 1). afbeelding 1 gele slak zonder strepen gele slak met strepen De kleur en streping van het slakkenhuis zijn erfelijk bepaald. afbeelding 2 SnailSnap stuurt de foto samen met de gps-coördinaten naar waarneming.nl (afbeelding 2). Vervolgens wordt de foto beoordeeld door een deskundige. Als het inderdaad een foto van een tuinslak is, noteert de deskundige de kleur en de streping van het huisje. Deze gegevens worden samen met de gps-coördinaten opgestuurd naar Naturalis Biodiversity Center in Leiden. Onderzoekers van Naturalis willen de hypothese toetsen dat slakken met een geel huisje (gele slakken) vaker vóórkomen in een stedelijke omgeving dan in een landelijke omgeving. De kleur van het huisje wordt bepaald door één gen waarvan drie allelen bekend zijn. Het allel C b (bruin) is dominant over C r (roze). Beide zijn dominant over c g (geel).

Niels Kerstes, onderzoeker van Naturalis, heeft de gegevens van 8000 waarnemingen in 2017 verwerkt in een infographic (afbeelding 3). afbeelding 3 Dylan en Senna bekijken de infographic en doen de volgende uitspraken: 1 In een stedelijke omgeving is een groter aandeel slakken met strepen waargenomen dan in een landelijke omgeving. 2 Er zijn ongeveer 1600 bruine slakken waargenomen met SnailSnap. 3 Uit de infographic blijkt dat in de stedelijke omgeving ongeveer evenveel slakken zijn waargenomen als in de landelijke omgeving.

Zoals Kerstes verwachtte, worden in een stedelijke omgeving relatief meer gele slakken waargenomen dan in een landelijke omgeving. Het temperatuurverschil tussen een stedelijke en een landelijke omgeving kan oplopen tot 7 °C. De gele huisjes hebben de lichtste kleur en zullen daardoor meer licht weerkaatsen, en dus minder opwarmen. Kerstes verwacht dat door de temperatuurstijging als gevolg van klimaatverandering het aandeel gele slakken in de populatie zal toenemen. Over de toename van het aandeel gele slakken wordt de volgende uitspraak gedaan: De temperatuurstijging veroorzaakt …(1)… waardoor de …(2)… van gele slakken toeneemt ten opzichte van roze en bruine slakken.

Wat moet worden ingevuld bij 1 en bij 2? bij 1 bij 2 A adaptatie fitness B adaptatie genenpool C selectiedruk fitness D selectiedruk genenpool