Biologie havo 2024 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op dinsdag 28 mei 2024.
- vragen
- 45
- punten
- 71
- N-term
- 1,2
Opgave 1Een nieuwe hartklep, door het lichaam zelf gemaakt
- 1Noteer de letter die de klep aangeeft waarlangs zuurstofarm bloed vanuit de kamer richting de longen gaat.Stofwisseling van het organisme1p
- 2Bij welke afwijking stroomt er per minuut minder bloed door de aorta naar de organen in het lichaam, in vergelijking met een normaal functionerend hart bij e…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 3Leg uit waardoor energiegebrek ontstaat als er minder bloed naar de organen stroomt.Stofwisseling van de cel2p
- 4Noteer het vaste bloedbestanddeel dat het proces van bloedstolling in werking zet.Stofwisseling van het organisme1p
- 5Schrijf de letters P, Q en R onder elkaar en noteer de bijbehorende fase erachter.Stofwisseling van het organisme1p
- 6Is de bloeddruk in de aorta hoger of lager dan in de longslagader? En het zuurstofgehalte? bloeddruk in aorta zuurstofgehalte in aorta A hoger hoger B hoger …Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 7Welk type witte bloedcel is dit? A B-cel B cytotoxische T-cel C macrofaagAfweer van het organismemeerkeuze1p
- 8Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Zelforganisatie van cellen2p
- 9Met welk celorganel versmelt het blaasje zodat de kunststofrestanten verteerd kunnen worden? A met een lysosoom B met een mitochondrium C met een ribosoom D …Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
Opgave 2Op jacht met SnailSnap
- 10Licht toe dat uit een kruising van een bruine slak en een roze slak gele nakomelingen (F1) kunnen voortkomen. Geef hierbij een kruisingstabel.Erfelijke eigenschap2p
- 11Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Erfelijke eigenschap2p
- 12Wat moet worden ingevuld bij 1 en bij 2? bij 1 bij 2 A adaptatie fitness B adaptatie genenpool C selectiedruk fitness D selectiedruk genenpoolSoortvormingmeerkeuze2p
- 13− Beschrijf een werkplan voor het experiment waarmee ze hun hypothese kunnen toetsen. − Noteer het resultaat waarmee hun hypothese ondersteund wordt.Soortvorming3p
Opgave 3Last van de eikenprocessierups
- 14− Hoeveel verschillende soorten vlinders worden vermeld in de tabel? − En hoeveel verschillende genera (geslachten) van vlinders? Noteer je antwoord als volg…Soortvorming2p
- 15Verklaar aan de hand van een berekening waardoor de brandhaar niet met het blote oog te zien is.2p
- 16Verloopt de krabreflex via het centraal zenuwstelsel? En behoort de reflexboog van de krabreflex tot het animaal of het autonoom zenuwstelsel? via het centra…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
- 17Welke temperatuur is het meest geschikt om thaumetopoïne onschadelijk te maken: 60 °C of –20 °C? Verklaar je keuze.Stofwisseling van de cel1p
- 18Verklaar hoe een afname in biodiversiteit kan leiden tot een toename van het aantal eikenprocessierupsen in eikenbossen.Regulatie van ecosystemen1p
- 19Beredeneer dit.Stofwisseling van de cel2p
- 20Noteer de naam van deze vorm van symbiose.Interactie in ecosystemen1p
- 21Wat is het kenmerk van een persistent bestrijdingsmiddel? Het is een middel dat … A bijdraagt aan eutrofiëring van oppervlaktewater. B ingrijpt op het trofis…Interactie in ecosystemenmeerkeuze2p
Opgave 4Het syndroom van Swyer
- 22Wat is het karyotype van Emma? A 22, XY B 23, XY C 44, XY D 46, XYErfelijke eigenschapmeerkeuze1p
- 23− Verklaar waardoor de concentratie oestradiol bij Emma lager is dan gemiddeld. − Verklaar waardoor de concentratie FSH bij Emma hoger is dan gemiddeld.Zelfregulatie van het organisme2p
- 24Schrijf de nummers van de gevolgen 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer de letter van het bijbehorende organisatieniveau erachter. Gebruik elke letter één k…Zelforganisatie van cellen2p
- 25Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Selectie2p
- 26Door welke van deze bloedvaten gaat een oestradiol-molecuul op de kortste weg vanuit de haarvaten in de darm tot aan de borstslagader? Noteer de betreffende …Stofwisseling van het organisme2p
- 27Schrijf de nummers 1 tot en met 5 (afbeelding 3) onder elkaar en noteer de letter van het bijbehorende proces erachter.Zelforganisatie van cellen2p
- 28In welk deel van de nier vindt de vorming van voorurine plaats? En in welk deel van de nier vindt de reabsorptie (terugresorptie) van oestradiol plaats? vorm…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 29Beschrijf op welke manier oestradiol wordt uitgescheiden zodat het terechtkomt in de ontlasting.Stofwisseling van het organisme1p
- 30Welk hormoon krijgt de eiceldonor toegediend? En welk hormoon of welke hormonen krijgt Emma toegediend? eiceldonor Emma A FSH LH B FSH oestradiol en progeste…Zelfregulatie van het organismemeerkeuze2p
Opgave 5Psychose door auto-immuunreactie?
- 31Verklaar waardoor de kans op het ontwikkelen van schizofrenie voor iemand in situatie 5 groter is dan voor iemand in situatie 4.Erfelijke eigenschap1p
- 32Leg uit hoe de vergelijking van situatie 3 met situatie 4 leidt tot dit vermoeden.Erfelijke eigenschap2p
- 33In welk deel is dat? A in de grote hersenen B in de kleine hersenen C in het ruggenmergZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 34Noteer de letter van het onderdeel in de afbeelding waaraan deze antistof zich hecht.Zelfregulatie van het organisme1p
- 35Welke stof heeft de laborant toegevoegd? A de antistof B de neurotransmitter C de receptor voor de neurotransmitterAfweer van het organismemeerkeuze1p
Opgave 6Quinoa
- 36Tot welk trofisch niveau behoort een veganist? En tot welk trofisch niveau behoort iemand die zowel plantaardige als dierlijke producten eet? veganist iemand…Interactie in ecosystemenmeerkeuze2p
- 37Licht dit toe aan de hand van de energiestroom door een ecosysteem.Regulatie van ecosystemen1p
- 38Beschrijf wat essentiële aminozuren zijn.Stofwisseling van het organisme1p
- 39Wat neemt de plant op als bouwstof voor eiwitten? A alleen NO – 3 B alleen NO – en CO 3 2 C alleen NO – en H O 3 2 D NO – , CO en H O 3 2 2Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 40In welke volgorde vinden deze processen plaats op de akker zodat uiteindelijk NO – beschikbaar is voor quinoa? Noteer de vier nummers in 3 de juiste volgorde.Regulatie van ecosystemen2p
- 41Welke beschrijving van biomassa is juist? A het gewicht aan anorganische stof B het gewicht aan organische stof C het gewicht van het eetbare deelStofwisseling van de celmeerkeuze1p
- 42Noteer de biologische term voor een teveel aan meststoffen in het water.Regulatie van ecosystemen1p
- 43Verklaar waardoor het voor een plant moeilijk is om water op te nemen uit een bodem waarin het grondwater verzilt is.Stofwisseling van de cel1p
- 44Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 45Noteer de naam van het proces waarbij melkzuur ontstaat.Stofwisseling van de cel1p