Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2024 · tijdvak 1

Vraag 29Het syndroom van Swyer

1 puntStofwisseling van het organisme

Over de mutatie die leidt tot het niet-werkzame SRY-gen worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De mutatie kan zijn ontstaan bij de vorming van een zaadcel. 2 Het is een genoommutatie. 3 Een persoon met mannelijke primaire geslachtskenmerken kan drager zijn van de mutatie.

Zoals op het examen

Emma zou graag een vrouwelijker uiterlijk krijgen. Om haar borstontwikkeling te stimuleren krijgt ze daarom pillen met oestradiol. De oestradiolmoleculen worden geresorbeerd in de darm en bereiken het borstweefsel via een borstslagader. Een aantal bloedvaten zijn: 1 aorta 2 bovenste holle ader 3 darmslagader 4 leverader 5 leverslagader 6 longader 7 longslagader 8 onderste holle ader 9 poortader

Zoals op het examen

Emma moet de oestradiolpillen dagelijks slikken, omdat het grootste deel van het oestradiol binnen enkele dagen na opname wordt uitgescheiden. Oestradiol komt dan terecht in de urine en in de ontlasting. In de nieren komt oestradiol in de voorurine terecht. Daarna wordt in het eerste gekronkelde nierbuisje een deel van het oestradiol gereabsorbeerd.

Zoals op het examen

Oestradiol komt terecht in de ontlasting, omdat een deel op dezelfde manier als cholesterol wordt uitgescheiden.

Zoals op het examen

Beschrijf op welke manier oestradiol wordt uitgescheiden zodat het terechtkomt in de ontlasting.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees in de tekst hoe cholesterol wordt uitgescheiden, want oestradiol volgt dezelfde route.
  2. Denk na over welke organen stoffen uit het bloed verwerken en welke stof daarna naar de darm gaat.
  3. Beschrijf de route stap voor stap, van het bloed tot in de darm, met elk orgaan dat erbij hoort.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een antwoord dat alleen zegt dat oestradiol in de ontlasting terechtkomt, mist de route en levert dan geen punt op.
  • Bij deze vraag hoort geen urine of nier in het antwoord, want die route gaat over de urine en niet over de ontlasting.
  • Vermeld het orgaan én de stof die er naartoe gaat, zodat duidelijk is wat er gebeurt.
Uitscheiding van stoffenTransport van stoffen in het lichaamVerwerking van stoffen door organen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 28Alle vragenVraag 30 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Emma is 17 jaar en heeft zich altijd een meisje gevoeld. Ze is echter nog nooit ongesteld geworden en heeft ook nauwelijks borstontwikkeling. Daarom gaat ze naar de huisarts. Emma krijgt een echoscopie. Op de echo is te zien dat ze wel een baarmoeder en eileiders heeft, maar geen eierstokken. De doktersassistent neemt bloed af bij Emma zodat in het laboratorium een karyogram gemaakt kan worden. In afbeelding 1 zie je het karyogram van Emma. afbeelding 1 Het karyotype beschrijft per lichaamscel het totale aantal chromosomen, de geslachtschromosomen en eventuele extra chromosomen.

De huisarts laat het bloed van Emma ook onderzoeken op de aanwezigheid van geslachtshormonen. De concentraties van oestradiol (oestrogeen) en FSH in Emma’s bloed blijken sterk af te wijken van de gemiddelde waarden voor vrouwen van dezelfde leeftijd: de concentratie oestradiol in haar bloed is lager en de concentratie FSH in haar bloed is hoger. In afbeelding 2 is de regulatie van de productie van oestradiol en FSH schematisch weergegeven. afbeelding 2

De huisarts vermoedt dat Emma het syndroom van Swyer heeft. Vervolgonderzoek door een klinisch-genetisch arts bevestigt dit: door een mutatie is bij Emma het SRY-gen niet werkzaam. Normaal gesproken beïnvloedt dit gen, dat zich op het Y-chromosoom bevindt, de ontwikkeling van de geslachtsorganen. De arts legt uit: “In de eerste weken van de embryonale ontwikkeling verloopt de aanleg van de geslachtsorganen van een jongen en een meisje hetzelfde: er worden oer-geslachtsklieren aangelegd. Als er geen SRY-gen aanwezig is, dan ontwikkelen deze oerklieren zich verder tot eierstokken. Is er wel een functionerend SRY-gen aanwezig, dan wordt vanaf de zesde week het SRY-eiwit gevormd, dat ervoor zorgt dat zaadballen worden aangelegd. Deze zaadballen gaan de hormonen testosteron en AMH vormen. Testosteron stimuleert de ontwikkeling van de bijballen en zaadleiders en andere mannelijke primaire geslachtskenmerken. AMH zorgt voor het verdwijnen van de aanleg van de vrouwelijke geslachtsorganen. Bij jou, Emma, is het SRY-gen wel aanwezig, maar door een mutatie kwam het niet tot expressie.” De mutatie van het SRY-gen van Emma heeft gevolgen op verschillende organisatieniveaus. Vier gevolgen zijn: 1 Er is sprake van onvruchtbaarheid. 2 Er ontwikkelen zich geen bijballen en zaadleiders. 3 Er vindt geen ontwikkeling plaats van testosteron-producerende cellen. 4 Er wordt geen SRY-eiwit gevormd. Vier organisatieniveaus zijn: P celniveau Q molecuulniveau R orgaanniveau S organismeniveau

Over de mutatie die leidt tot het niet-werkzame SRY-gen worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De mutatie kan zijn ontstaan bij de vorming van een zaadcel. 2 Het is een genoommutatie. 3 Een persoon met mannelijke primaire geslachtskenmerken kan drager zijn van de mutatie.

Emma zou graag een vrouwelijker uiterlijk krijgen. Om haar borstontwikkeling te stimuleren krijgt ze daarom pillen met oestradiol. De oestradiolmoleculen worden geresorbeerd in de darm en bereiken het borstweefsel via een borstslagader. Een aantal bloedvaten zijn: 1 aorta 2 bovenste holle ader 3 darmslagader 4 leverader 5 leverslagader 6 longader 7 longslagader 8 onderste holle ader 9 poortader

Oestradiol leidt tot genexpressie in afbeelding 3 cellen van Emma’s borstweefsel. Hierbij vinden de volgende processen plaats: P binding van een hormoon aan een hormoonreceptor Q eiwit-vouwing in het cytoplasma R transport naar de kern S vorming van een keten van aminozuren aan de ribosomen T vorming van RNA Deze processen zijn met nummers weergegeven in afbeelding 3.

Emma moet de oestradiolpillen dagelijks slikken, omdat het grootste deel van het oestradiol binnen enkele dagen na opname wordt uitgescheiden. Oestradiol komt dan terecht in de urine en in de ontlasting. In de nieren komt oestradiol in de voorurine terecht. Daarna wordt in het eerste gekronkelde nierbuisje een deel van het oestradiol gereabsorbeerd.

Oestradiol komt terecht in de ontlasting, omdat een deel op dezelfde manier als cholesterol wordt uitgescheiden.

Beschrijf op welke manier oestradiol wordt uitgescheiden zodat het terechtkomt in de ontlasting.