Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2025 · tijdvak 1

Vraag 15Fanconi-anemie

2 puntenZelforganisatie van cellen

In het eerste jaar na de diagnose krijgt Eileen om de paar weken een bloedtransfusie met bloedplaatjes en rode bloedcellen. De toegediende rode bloedcellen zijn bij voorkeur van Eileens eigen bloedgroep. Eileen heeft bloedgroep B en is resuspositief (B + ). In noodgevallen zou ze ook rode bloedcellen van andere bloedgroepen kunnen ontvangen. Het ziekenhuis heeft de volgende andere rode bloedcellen op voorraad: A + , A – , B – , AB + , AB – , 0 + en 0 – .

Zoals op het examen

In de weken na de stamceltransplantatie zullen uit de gedoneerde stamcellen verschillende typen bloedcellen ontstaan die Eileen nodig heeft.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst over de stamceltransplantatie staat wat er na enkele weken uit de gedoneerde stamcellen ontstaat.
  2. Bij deze vraag gaat het om twee dingen: de naam van het proces en het proces waar dat uit voortkomt.
  3. Denk na over wat een stamcel kan worden en welke celveranderingen daarbij horen.
  4. Kies daarna de combinatie die bij beide delen van de vraag past.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Kies niet alleen op de naam van het proces, want het tweede deel van de vraag telt ook mee.
  • Let op dat je het juiste woord uit de zes opties gebruikt, want veel opties klinken op elkaar.
  • Zet beide onderdelen in je antwoord, zodat duidelijk is wat je als naam en wat als oorzaak kiest.
Stamcellen en hun ontwikkeling tot andere celtypenBegrippen rond celspecialisatie en celontwikkelingLezen van informatie uit een tekst

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 14Alle vragenVraag 16 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Toen Eileen zes jaar oud was, kreeg ze last van extreme vermoeidheid, infecties en bloedingen. Ze bleek Fanconi-anemie te hebben. Fanconi-anemie (FA) is een zeldzame erfelijke ziekte waarbij er onder andere een verminderde aanmaak is van de vaste bloedbestanddelen. FA wordt meestal veroorzaakt door een mutatie die aanwezig is in een autosomaal gen, het FANCA-gen. Het mutante allel is recessief. Normaal gesproken regelt het FANCA-gen dat DNA gerepareerd kan worden. Fanconi-anemie kan ook ontstaan door een mutatie die aanwezig is in een gen op het X-chromosoom. Ook dit mutante allel is recessief. Bij Eileen is FA het gevolg van autosomale overerving. In afbeelding 1 staat de stamboom van de familie van Eileen. afbeelding 1

Door de erfelijke aandoening afbeelding 2 heeft Eileen te weinig vaste bloedbestanddelen. Daardoor is ze altijd moe en heeft ze vaak last van infecties en bloedingen. Afbeelding 2 is een microscopisch preparaat van gezond bloed. Hierin zijn verschillende vaste bloedbestanddelen met nummers aangegeven. Op de uitwerkbijlage staat een tabel.

In het eerste jaar na de diagnose krijgt Eileen om de paar weken een bloedtransfusie met bloedplaatjes en rode bloedcellen. De toegediende rode bloedcellen zijn bij voorkeur van Eileens eigen bloedgroep. Eileen heeft bloedgroep B en is resuspositief (B + ). In noodgevallen zou ze ook rode bloedcellen van andere bloedgroepen kunnen ontvangen. Het ziekenhuis heeft de volgende andere rode bloedcellen op voorraad: A + , A – , B – , AB + , AB – , 0 + en 0 – .

Eileen komt in aanmerking voor een stamceltransplantatie. Eerst ondergaat ze chemotherapie om haar eigen bloedstamcellen te vernietigen. Enkele dagen later krijgt ze gezonde stamcellen van een donor. Om de bloedstamcellen toe te dienen, wordt bij Eileen een slangetje (katheter) door de huid in een bloedvat aangebracht (afbeelding 3). afbeelding 3 De katheter mondt uit in een bloedvat in de buurt van het hart.

In de weken na de stamceltransplantatie zullen uit de gedoneerde stamcellen verschillende typen bloedcellen ontstaan die Eileen nodig heeft.

Wat is de naam van het proces waarbij uit de stamcellen verschillende typen bloedcellen ontstaan? En van welk proces is dit het gevolg? typen bloedcellen dat is het ontstaan door gevolg van A adaptatie genexpressie B adaptatie mutatie C adaptatie recombinatie D differentiatie genexpressie E differentiatie mutatie F differentiatie recombinatie