Biologie havo 2025 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op woensdag 14 mei 2025.
- vragen
- 48
- punten
- 69
- N-term
- 1
Opgave 1De zeearend moet blijven!
- 1Wat is de biologische term voor een geschikt leefgebied van een soort? A ecosysteem B habitat C populatie D trofisch niveauRegulatie van ecosystemenmeerkeuze1p
- 2Verklaar dit.Regulatie van ecosystemen1p
- 3Leg uit dat de zeearend wél ernstige gezondheidsschade ondervindt van deze insecticiden en de vogels die de insecten eten niet.Interactie in ecosystemen2p
- 4Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak wel of niet ondersteund wordt door de gegevens in afbeelding 3.Regulatie van ecosystemen2p
- 5Leg uit waarom het belangrijk is dat er paarvorming is met individuen uit andere gebieden.Soortvorming2p
- 6Licht met een voorbeeld toe hoe een abiotische factor een lager broedsucces van zeearenden kan veroorzaken.Regulatie van ecosystemen1p
- 7Noteer welk onderzoek werd gedaan aan het huidmonster om het geslacht van de zeearend te bepalen.Erfelijke eigenschap1p
- 8Is methode 1 of is methode 2 het meest geschikt? Verklaar je antwoord.Erfelijke eigenschap1p
- 9Noteer een biologisch argument dat zijn standpunt ondersteunt.Regulatie van ecosystemen1p
- 10Geef een argument voor deze stelling.Interactie in ecosystemen1p
Opgave 2Fanconi-anemie
- 11Waaruit blijkt dat FA in de familie van Eileen niet X-chromosomaal recessief overerft? A Eileens moeder heeft geen FA. B Eileens vader heeft geen FA. C Eilee…Erfelijke eigenschapmeerkeuze2p
- 12− Noteer in de tweede kolom in elk vakje het nummer waarmee het bijbehorende bloedbestanddeel in afbeelding 2 is aangegeven. − Noteer in de derde kolom in el…Stofwisseling van het organisme2p
- 13Noteer welke van deze rode bloedcellen veilig aan Eileen kunnen worden toegediend.Stofwisseling van het organisme2p
- 14In welk bloedvat komt de katheter uit? A in de aorta B in de bovenste holle ader C in de longader D in de longslagaderStofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 15Wat is de naam van het proces waarbij uit de stamcellen verschillende typen bloedcellen ontstaan? En van welk proces is dit het gevolg? typen bloedcellen dat…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 16Welke afweercellen zijn verantwoordelijk voor de omgekeerde afstotingsziekte? En behoort de activiteit van deze cellen tot de aangeboren (niet-specifieke) of…Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 17Waar zullen de getransplanteerde stamcellen zich dan bij Eileen hebben gevestigd? A in haar botten B in haar hart C in haar lever D in haar lymfeknopen E in …Zelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
Opgave 3Een nieuwe groente: eendenkroos
- 18Welk gas wordt netto opgenomen in het licht? En welk gas wordt netto opgenomen in het donker? netto-opname in het licht netto-opname in het donker A CO 2 CO …Stofwisseling van de celmeerkeuze2p
- 19Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of het bijbehorende kenmerk bij geslachtelijke of bij ongeslachtelijke voortplanting hoort.Selectie2p
- 20Noteer de nummers van de vier gebeurtenissen waardoor een tekort aan zuurstof ontstaat in de juiste volgorde.Stofwisseling van de cel1p
- 21Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende stof wel of geen stikstof bevat.Zelforganisatie van cellen2p
- 22Noem nog een andere factor die beperkend kan zijn tijdens de snelle groei van eendenkroos.Regulatie van ecosystemen1p
- 23Noteer die oorzaak.Stofwisseling van de cel1p
- 24Leg uit dat voor het bepalen van de verteerbaarheid van eiwitten beter gekeken kan worden naar de toename van de essentiële aminozuren dan naar de toename va…Stofwisseling van het organisme2p
- 25Geef nog een ander argument waardoor de productie van groenten door middel van verticale landbouw ecologisch duurzamer kan zijn dan de productie van groenten…Interactie in ecosystemen1p
Opgave 4De Bajau
- 26Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.Stofwisseling van het organisme2p
- 27Welk deel van het zenuwstelsel is dat? A het animaal zenuwstelsel B het parasympathisch zenuwstelsel C het orthosympathisch zenuwstelselZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 28In welk ander orgaan worden rode bloedcellen afgebroken? A in de alvleesklier B in de lever C in de nierenStofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 29Noteer de naam van dit eiwit.Stofwisseling van het organisme1p
- 30Licht toe dat cellen van het wangslijmvlies gebruikt kunnen worden voor het DNA-onderzoek naar genen die de grootte van de milt beïnvloeden.Zelforganisatie van cellen1p
- 31Op welke plaats op de romp (afbeelding 3) moet de transductor geplaatst worden om een beeld van de milt te kunnen krijgen? A op plaats P B op plaats Q C op p…Stofwisseling van het organismemeerkeuze1p
- 32− Noteer twee groepen waarvan de miltgrootte met elkaar moet worden vergeleken om hier duidelijkheid over te krijgen. − Beschrijf het resultaat van het vervo…Erfelijke eigenschap2p
- 33Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak wel of niet een juiste conclusie is op basis van de gegevens in het i…Erfelijke eigenschap2p
- 34Beschrijf hoe evolutie tot een grotere milt kan hebben geleid.Soortvorming3p
Opgave 5Gevaarlijke sporen
- 35Leg uit hoe deze twee celtypen samen tegengaan dat schimmelsporen de longblaasjes bereiken.Stofwisseling van het organisme2p
- 36Welke van deze onderdelen zijn aanwezig bij een schimmelcel? Noteer de nummers.Stofwisseling van de cel1p
- 37Op welke tekening is dat? A op tekening 1 B op tekening 2 C op tekening 3Zelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 38− Noteer de volgende woorden op de juiste plaats in het schema: azolen, ergosterol, lanosteroldemethylase. − Noteer in de cirkels een + voor een stimulerende…Stofwisseling van de cel2p
- 39Welke base is gewijzigd, waardoor het codon voor leucine in een codon voor histidine is veranderd? A de eerste base B de tweede base C de derde baseZelforganisatie van cellenmeerkeuze1p
- 40Verklaar dat het erg onwaarschijnlijk is dat bij meerdere aspergillose-patiënten dezelfde puntmutatie ontstaat in de schimmel.Selectie1p
- 41Tot welke groep behoort A. fumigatus in de kringloop van stoffen? En welke omzetting in de kringloop van stoffen wordt gedaan door A. fumigatus ? groep omzet…Regulatie van ecosystemenmeerkeuze2p
- 42Noteer een molecuul dat aanwezig is in plantaardig afval én door amylase wordt afgebroken.Stofwisseling van de cel1p
- 43Welk gedeelte van een niereenheid zal zijn aangetast waardoor een kaliumtekort kan optreden? A glomerulus B kapsel van Bowman C nierbuisjeStofwisseling van het organismemeerkeuze1p
Opgave 6Eieren met spek
- 44In welk deel van de hersenen wordt de smaak waargenomen? A in de hersenstam B in de kleine hersenen C in de motorische schors D in de sensorische schorsZelfregulatie van het organismemeerkeuze1p
- 45Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter welk woord op de bijbehorende plaats moet staan. Kies uit: bij 1 hormonen / neurotransmitters bij …Zelfregulatie van het organisme2p
- 46In welke regels in de tekst wordt de hypothese van het onderzoek van Schmidt beschreven? A in de regels 1, 2 en 3 B in de regels 4 en 5 C in de regels 6, 7 e…meerkeuze1p
- 47Kruis in de tabel aan met welke resultaten bevestigd zou worden dat beide smaakstoffen elkaar versterken.Zelfregulatie van het organisme1p
- 48Noteer wat de samenstelling is van deze extra puddingen.Zelfregulatie van het organisme1p