Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2025 · tijdvak 1

Vraag 4De zeearend moet blijven!

2 puntenRegulatie van ecosystemen

De zeearend is in Nederland geen exoot.

Zoals op het examen

Insecticiden worden in de landbouw gebruikt om insecten te doden die voedselgewassen aantasten. Bepaalde insecticiden (zoals het verboden middel DDT) zijn een grote bedreiging voor de gezondheid van toppredatoren zoals de zeearend. Voor vogels die insecten eten, vormen deze insecticiden een minder groot gevaar, ondanks dat deze vogels even gevoelig zijn voor het gif als zeearenden.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees eerst goed wat afbeelding 3 precies weergeeft, met de assen en de periode.
  2. Bekijk per uitspraak welk jaar of welke jaren erin genoemd worden en lees die waarden af.
  3. Vergelijk daarna elke uitspraak met wat de grafiek daadwerkelijk laat zien.
  4. Kijk bij een uitspraak over groei of het verloop regelmatig is of steeds sneller gaat.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Zet bij elk nummer wel of niet, want een nummer zonder keuze levert geen punt op.
  • Beoordeel alle drie de uitspraken, ook de uitspraak die je meteen logisch vindt.
  • Lees af wat de grafiek toont en niet wat je uit de tekst over zeearenden verwacht.
Gegevens uit een grafiek aflezenGroeipatronen herkennen, zoals lineaire en exponentiële groeiUitspraken toetsen aan gegevens uit een tabel of grafiek

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 3Alle vragenVraag 5 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Thomas van der Es werkt als boswachter voor Staatsbosbeheer in Nationaal Park De Biesbosch. In dit gebied zet hij zich in voor het behoud van de biodiversiteit. De Biesbosch is een waterrijk afbeelding 1 natuurgebied met veel wilgenbossen. Sinds 2006 broeden er zeearenden (afbeelding 1). Vanaf 1990 nam de populatie zeearenden in Duitsland toe door een afname van het gebruik van bepaalde insecticiden en door een jachtverbod. afbeelding 2 Zeearenden werden al eerder in Nederland waargenomen, maar pas vanaf 2006 vestigden ze zich. Dat kon doordat er steeds meer natte natuurgebieden ontstonden, waar vogels die prooi zijn voor de zeearend, in grote groepen aanwezig zijn. Afbeelding 2 toont de plaatsen waar nu zeearenden broeden in Nederland.

De zeearend is in Nederland geen exoot.

Insecticiden worden in de landbouw gebruikt om insecten te doden die voedselgewassen aantasten. Bepaalde insecticiden (zoals het verboden middel DDT) zijn een grote bedreiging voor de gezondheid van toppredatoren zoals de zeearend. Voor vogels die insecten eten, vormen deze insecticiden een minder groot gevaar, ondanks dat deze vogels even gevoelig zijn voor het gif als zeearenden.

Afbeelding 3 toont het aantal broedparen van de zeearend in Nederland tot en met 2021. afbeelding 3 Hieronder staan uitspraken over deze gegevens. 1 In 2006 werd in totaal één zeearend waargenomen. 2 Tussen 2006 en 2015 was de groei van het aantal broedende zeearenden in Nederland exponentieel. 3 In 2010 werden er geen kuikens grootgebracht.

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak wel of niet ondersteund wordt door de gegevens in afbeelding 3.