Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 1

Vraag 24Plantenveredeling voor biologische landbouw

3 puntenRegulatie van ecosystemen

Bij monocultuur verbouwt een boer één gewas tegelijk op een groot stuk land. Bij strokenteelt verbouwt een boer twee of meer gewassen in stroken van een aantal meter breed. Hieronder staan uitspraken over de vergelijking tussen monocultuur en strokenteelt. 1 Bij monocultuur is de kans op plagen groter. 2 Bij strokenteelt is de diversiteit aan dierlijke organismen groter.

Zoals op het examen

Onderzoekers hebben de volgende onderzoeksvraag: Is in de bodem van akkers waarop vruchtwisseling wordt toegepast, het aantal ziekteverwekkende bodemorganismen lager dan in de bodem van akkers waarop elk jaar hetzelfde gewas wordt geteeld?

Zoals op het examen

Beschrijf een veld-experiment waarmee dit onderzocht kan worden.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst wat je wilt vergelijken, en welke twee groepen akkers of proefvelden je daarvoor nodig hebt.
  2. Denk na over wat je op de ene groep anders doet dan op de andere, en hoe lang je dat volhoudt.
  3. Bedenk welke factoren je op beide velden gelijk moet houden, zodat alleen de teeltwijze verschilt.
  4. Beschrijf tot slot hoe en wanneer je de ziekteverwekkende bodemorganismen meet en vergelijkt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Vergeet niet te vertellen hoe lang het experiment duurt, want ziekteverwekkers ontwikkelen zich niet in één seizoen.
  • Noem concreet welke omstandigheden gelijk blijven, zoals grondsoort, bemesting en weer, want een algemene zin levert weinig op.
  • Zeg duidelijk wat je meet in de bodem en hoe je dat telt, anders blijft je beschrijving vaag.
Opzet van een experiment met een controlegroep en een vergelijkingsgroepConstante factoren en variabelenBodemorganismen en ziekteverwekkers in de landbouw

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 23Alle vragenVraag 25 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Onderzoeker Guusje Bonnema van Wageningen University & Research veredelt planten voor de biologische landbouw. Zij kweekt plantenrassen die beter samenwerken met de organismen in de bodem, en beter bestand zijn tegen ziekteverwekkers. Boeren met een biologisch landbouwbedrijf gebruiken geen kunstmest en ook geen chemische bestrijdingsmiddelen. Ze zaaien elk jaar een ander gewas op hun akker, zodat de bodem vruchtbaar blijft en het aantal ziekteverwekkers laag blijft. Dit heet vruchtwisseling. Ook telen ze vaak meerdere gewassen op dezelfde akker in strokenteelt. Zie de foto hieronder. Sommige experts beweren dat met biologische landbouw nooit de hele wereldbevolking gevoed kan worden. Hun argument is dat zonder het gebruik van kunstmest de hoeveelheid mineralen in de bodem afneemt.

Bij monocultuur verbouwt een boer één gewas tegelijk op een groot stuk land. Bij strokenteelt verbouwt een boer twee of meer gewassen in stroken van een aantal meter breed. Hieronder staan uitspraken over de vergelijking tussen monocultuur en strokenteelt. 1 Bij monocultuur is de kans op plagen groter. 2 Bij strokenteelt is de diversiteit aan dierlijke organismen groter.

Onderzoekers hebben de volgende onderzoeksvraag: Is in de bodem van akkers waarop vruchtwisseling wordt toegepast, het aantal ziekteverwekkende bodemorganismen lager dan in de bodem van akkers waarop elk jaar hetzelfde gewas wordt geteeld?

Beschrijf een veld-experiment waarmee dit onderzocht kan worden.