Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 1

Vraag 26Plantenveredeling voor biologische landbouw

2 puntenInteractie in ecosystemen

Bij monocultuur verbouwt een boer één gewas tegelijk op een groot stuk land. Bij strokenteelt verbouwt een boer twee of meer gewassen in stroken van een aantal meter breed. Hieronder staan uitspraken over de vergelijking tussen monocultuur en strokenteelt. 1 Bij monocultuur is de kans op plagen groter. 2 Bij strokenteelt is de diversiteit aan dierlijke organismen groter.

Zoals op het examen

Onderzoekers hebben de volgende onderzoeksvraag: Is in de bodem van akkers waarop vruchtwisseling wordt toegepast, het aantal ziekteverwekkende bodemorganismen lager dan in de bodem van akkers waarop elk jaar hetzelfde gewas wordt geteeld?

Zoals op het examen

Sommige biologische boeren zaaien erwten samen in met andere gewassen. De erwtenplanten (vlinderbloemige planten) leven in symbiose met knolletjesbacteriën. Door deze symbiose hoeft de boer minder mest aan te brengen op de akkers.

Zoals op het examen

Bonnema stelt dat sommige plantenrassen beter samenwerken met bodemorganismen dan andere plantenrassen. Bij deze samenwerking speelt mycorrhiza, een symbiose tussen schimmels en plantenwortels, een belangrijke rol. De schimmels bevorderen de opname van mineralen door planten. In ruil daarvoor krijgt de schimmel voedingsstoffen van de plant.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Lees in de tekst wat er over mycorrhiza staat en wie daarbij welk voordeel heeft.
  2. Bepaal per partner of hij voordeel, nadeel of geen gevolg heeft van de samenwerking.
  3. Zoek in de tekst welke stof de schimmel van de plant krijgt en denk na over de scheikundige samenstelling daarvan.
  4. Beantwoord beide deelvragen en kies daarna de combinatie die bij beide past.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Beantwoord beide deelvragen, want alleen de vorm van symbiose of alleen het type voedingsstof geeft je geen volledige score.
  • Kies niet op gevoel: check bij elke mogelijke vorm of beide partners er echt bij gebaat zijn.
  • Let op dat je de juiste letter kiest die beide deelvragen tegelijk beantwoordt, en niet één deel uit een andere combinatie overneemt.
soorten symbiose en hun kenmerkenindeling van voedingsstoffeninformatie uit een tekst halen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 25Alle vragenVraag 27 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Onderzoeker Guusje Bonnema van Wageningen University & Research veredelt planten voor de biologische landbouw. Zij kweekt plantenrassen die beter samenwerken met de organismen in de bodem, en beter bestand zijn tegen ziekteverwekkers. Boeren met een biologisch landbouwbedrijf gebruiken geen kunstmest en ook geen chemische bestrijdingsmiddelen. Ze zaaien elk jaar een ander gewas op hun akker, zodat de bodem vruchtbaar blijft en het aantal ziekteverwekkers laag blijft. Dit heet vruchtwisseling. Ook telen ze vaak meerdere gewassen op dezelfde akker in strokenteelt. Zie de foto hieronder. Sommige experts beweren dat met biologische landbouw nooit de hele wereldbevolking gevoed kan worden. Hun argument is dat zonder het gebruik van kunstmest de hoeveelheid mineralen in de bodem afneemt.

Bij monocultuur verbouwt een boer één gewas tegelijk op een groot stuk land. Bij strokenteelt verbouwt een boer twee of meer gewassen in stroken van een aantal meter breed. Hieronder staan uitspraken over de vergelijking tussen monocultuur en strokenteelt. 1 Bij monocultuur is de kans op plagen groter. 2 Bij strokenteelt is de diversiteit aan dierlijke organismen groter.

Onderzoekers hebben de volgende onderzoeksvraag: Is in de bodem van akkers waarop vruchtwisseling wordt toegepast, het aantal ziekteverwekkende bodemorganismen lager dan in de bodem van akkers waarop elk jaar hetzelfde gewas wordt geteeld?

Sommige biologische boeren zaaien erwten samen in met andere gewassen. De erwtenplanten (vlinderbloemige planten) leven in symbiose met knolletjesbacteriën. Door deze symbiose hoeft de boer minder mest aan te brengen op de akkers.

Bonnema stelt dat sommige plantenrassen beter samenwerken met bodemorganismen dan andere plantenrassen. Bij deze samenwerking speelt mycorrhiza, een symbiose tussen schimmels en plantenwortels, een belangrijke rol. De schimmels bevorderen de opname van mineralen door planten. In ruil daarvoor krijgt de schimmel voedingsstoffen van de plant.

Welke vorm van symbiose is een mycorrhiza? En welk type voedingsstoffen krijgt de schimmel van de plant? vorm van symbiose type voedingsstoffen A commensalisme anorganische stoffen B commensalisme organische stoffen C mutualisme anorganische stoffen D mutualisme organische stoffen E parasitisme anorganische stoffen F parasitisme organische stoffen