Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 1

Vraag 37Mastitis bestrijden zonder antibiotica

2 puntenAfweer van het organisme

De uier van een koe heeft barrières die de kans op mastitis verminderen. Hieronder staan vier processen. 1 Een kringspier rond het tepelkanaal spant na het melken aan. 2 Cellen van het tepelkanaal produceren vetzuren die de pH laten dalen. 3 Melkkliercellen produceren het eiwit lactoferrine, dat ijzer bindt, zodat ijzer niet beschikbaar is voor bacteriën. 4 Het tepelkanaal kan tijdelijk afgesloten worden door een eiwit-prop.

Zoals op het examen

Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Noteer erachter of het bijbehorende proces leidt tot een mechanische (fysische) of tot een chemische (biochemische) barrière.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de vier processen rustig en bedenk wat er bij elk proces precies gebeurt.
  2. Bepaal per proces welk mechanisme erachter zit en welke soort barrière dat oplevert.
  3. Zet de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en schrijf erachter het soort barrière.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf bij elk nummer ook het soort barrière op, niet alleen het nummer.
  • Gebruik de termen mechanisch of chemisch uit de vraag, zodat je antwoord duidelijk is.
  • Vul alle vier de nummers in, ook als je bij één proces twijfelt.
barrières tegen ziekteverwekkersmechanische en chemische afweerfysische en biochemische barrières

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 36Alle vragenVraag 38 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Van alle antibiotica die worden gebruikt bij melkkoeien, dient meer dan de helft om uierontsteking (mastitis) te bestrijden. Het bedrijf Mastivax bv doet onderzoek naar de bestrijding van mastitis met behulp van antistoffen. Op deze manier zou het antibioticagebruik verminderd kunnen worden. Een koe gaat pas melk geven als ze een kalf heeft gekregen. Als de koe daarna twee keer per dag wordt gemolken, blijft ze melk produceren. Als een kalf of een melkmachine aan een tepel van de uier zuigt, komt oxytocine vrij uit de hypofyse van de koe. Deze stof stimuleert de melkafgifte vanuit de melkklieren. Dit zie je in de volgende afbeelding. Hieronder staan uitspraken over de melkafgifte. 1 Bij de processen die leiden tot de melkafgifte na het zuigen aan de tepel, zijn het zenuwstelsel en het hormoonstelsel van de koe betrokken. 2 Oxytocine laat de spiercellen rondom de melkklieren ontspannen. 3 Melkklieren zijn exocriene klieren.

De uier van een koe heeft barrières die de kans op mastitis verminderen. Hieronder staan vier processen. 1 Een kringspier rond het tepelkanaal spant na het melken aan. 2 Cellen van het tepelkanaal produceren vetzuren die de pH laten dalen. 3 Melkkliercellen produceren het eiwit lactoferrine, dat ijzer bindt, zodat ijzer niet beschikbaar is voor bacteriën. 4 Het tepelkanaal kan tijdelijk afgesloten worden door een eiwit-prop.

Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar. Noteer erachter of het bijbehorende proces leidt tot een mechanische (fysische) of tot een chemische (biochemische) barrière.