Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 29Kiezen voor vegan

3 puntenInteractie in ecosystemen

Hieronder staan uitspraken over aminozuren. 1 Aerobe dissimilatie van aminozuren levert energie op. 2 De hoeveelheid aminozuren in het bloed wordt geregeld door de hormonen glucagon en insuline. 3 Een teveel aan aminozuren wordt in het lichaam als eiwitreserve opgeslagen.

Zoals op het examen

Michael gaat op zoek naar plantaardige producten die de essentiële aminozuren bevatten die hij nodig heeft voor de opbouw van eiwitten in zijn lichaam.

Zoals op het examen

Michael moet erop letten dat hij voldoende ijzer binnenkrijgt. IJzer dat in groenten aanwezig is, wordt namelijk niet altijd goed door het lichaam opgenomen. Hierdoor kan er een tekort aan hemoglobine ontstaan. Dit kan leiden tot klachten zoals vermoeidheid en duizeligheid.

Zoals op het examen

Michael leest op een forum dat vegan eten beter is voor je nieren. Een vegan dieet bevat vaak meer kalium en minder natrium. Dit heeft een bloeddrukverlagend effect. Een hoge bloeddruk is een van de oorzaken van nierproblemen.

Zoals op het examen

Veganisten kunnen ook een tekort krijgen aan vitamine B12. De meeste veganisten gebruiken voedingssupplementen met vitamine B12. Michael wil weten of die voedingssupplementen wel echt veganistisch zijn. Op internet leest hij: Vitamine B12 in supplementen wordt gemaakt door bacteriën in een laboratorium. Hiervoor worden vaak bacteriestammen gebruikt waarin genetische veranderingen zijn opgewekt door blootstelling aan straling of chemicaliën. Soms ontstaat daardoor bij één bacterie toevallig een kleine genetische verandering in een gen waardoor die bacterie meer B12 gaat produceren. Na selectie wordt deze mutante bacterie vermenigvuldigd tot grote aantallen.

Zoals op het examen

Michael vertelt aan zijn ouders wat het milieuvoordeel is van veganistisch eten. Hij stelt: Als iedereen veganistisch zou eten, zou er veel minder landbouwgrond nodig zijn.

Zoals op het examen

Leg de stelling van Michael uit aan de hand van de energiestroom door de voedselketen. Gebruik je informatieboek.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag lees je eerst de tekst en bedenk je wat de stelling precies zegt.
  2. Met het begrip energiestroom beschrijf je hoe energie van de ene schakel naar de volgende gaat.
  3. Daarna vergelijk je twee voedingspatronen en laat je zien waar het verschil in energie zit.
  4. Zo sluit je af met een duidelijke verbinding naar het gebruik van landbouwgrond.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Bij een uitleg over een keten helpt het om elke stap apart te benoemen, zodat er niets ontbreekt.
  • Werk de redenering helemaal uit, want een losse conclusie levert weinig punten op.
  • Controleer aan het eind of je uitleg ook echt laat zien waarom er minder landbouwgrond nodig is.
voedselketen en voedselniveausenergiestroom in een ecosysteemenergieomzetting in organismenlandgebruik en voedselproductie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 28Alle vragenVraag 30 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Michael wil veganistisch (vegan) gaan eten, omdat dat beter is voor het milieu. Hij wil wel voldoende eiwitten binnenkrijgen. Als je veganistisch eet, eet je geen dierlijke producten. Vlees, vis en zuivel zijn echter een belangrijke bron van eiwitten. Veganisten moeten daarom plantaardige voedingsmiddelen eten met voldoende eiwitten. Ook moeten zij er extra op letten dat ze genoeg mineralen en vitamines binnenkrijgen. In het spijsverteringskanaal worden eiwitten afgebroken tot aminozuren. Hieronder staan delen van het spijsverteringsstelsel. − mondholte − maag − twaalfvingerige darm − dunne darm − dikke darm

Hieronder staan uitspraken over aminozuren. 1 Aerobe dissimilatie van aminozuren levert energie op. 2 De hoeveelheid aminozuren in het bloed wordt geregeld door de hormonen glucagon en insuline. 3 Een teveel aan aminozuren wordt in het lichaam als eiwitreserve opgeslagen.

Michael gaat op zoek naar plantaardige producten die de essentiële aminozuren bevatten die hij nodig heeft voor de opbouw van eiwitten in zijn lichaam.

In dierlijke eiwitproducten zijn essentiële aminozuren meestal in een goede verhouding aanwezig. Voor plantaardige producten geldt dat niet. Door verschillende plantaardige producten te combineren, kan je toch de essentiële aminozuren in een goede verhouding binnenkrijgen. Michael vindt op internet een tabel met informatie over eiwitten en de meest voorkomende aminozuren in witte bonen en rundvlees. witte bonen rundvlees eiwit in g per 100 g 9,73 26,29 percentage energie afkomstig uit eiwit 28 61 percentage van de aanwezige aminozuur aminozuren asparagine + asparaginezuur 12,7 9,4 glutamine + glutaminezuur 16,0 15,1 leucine 8,0 7,8 lysine 6,9 8,3 Hieronder staan uitspraken over de tabel. 1 Van de aanwezige aminozuren is in witte bonen het percentage essentiële aminozuren hoger dan in rundvlees. 2 100 gram witte bonen bevat meer leucine dan 100 gram rundvlees. 3 Het grootste deel van de energie in rundvlees wordt geleverd door eiwitten.

Michael moet erop letten dat hij voldoende ijzer binnenkrijgt. IJzer dat in groenten aanwezig is, wordt namelijk niet altijd goed door het lichaam opgenomen. Hierdoor kan er een tekort aan hemoglobine ontstaan. Dit kan leiden tot klachten zoals vermoeidheid en duizeligheid.

Michael leest op een forum dat vegan eten beter is voor je nieren. Een vegan dieet bevat vaak meer kalium en minder natrium. Dit heeft een bloeddrukverlagend effect. Een hoge bloeddruk is een van de oorzaken van nierproblemen.

Veganisten kunnen ook een tekort krijgen aan vitamine B12. De meeste veganisten gebruiken voedingssupplementen met vitamine B12. Michael wil weten of die voedingssupplementen wel echt veganistisch zijn. Op internet leest hij: Vitamine B12 in supplementen wordt gemaakt door bacteriën in een laboratorium. Hiervoor worden vaak bacteriestammen gebruikt waarin genetische veranderingen zijn opgewekt door blootstelling aan straling of chemicaliën. Soms ontstaat daardoor bij één bacterie toevallig een kleine genetische verandering in een gen waardoor die bacterie meer B12 gaat produceren. Na selectie wordt deze mutante bacterie vermenigvuldigd tot grote aantallen.

Michael vertelt aan zijn ouders wat het milieuvoordeel is van veganistisch eten. Hij stelt: Als iedereen veganistisch zou eten, zou er veel minder landbouwgrond nodig zijn.

Leg de stelling van Michael uit aan de hand van de energiestroom door de voedselketen. Gebruik je informatieboek.