Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 32De Vel-bloedgroep

2 puntenSelectie

Het gen dat codeert voor het Vel-eiwit is het SMIM1-gen. Dit gen bestaat uit 237 nucleotiden. Er is ook een variant van het SMIM1-gen die uit 220 nucleotiden bestaat. Dit allel is ontstaan door een mutatie en codeert niet voor een Vel-eiwit. Normaal komt het SMIM1-gen tot expressie bij de vorming van rode bloedcellen uit bloedstamcellen. Hieronder staan processen die daarbij plaatsvinden. 1 het aflezen van het DNA 2 het inbouwen van het eiwit in de celmembraan 3 het transport van het mRNA uit de kern 4 het vormen van de keten van aminozuren aan een ribosoom 5 het vouwen van de polypeptideketen

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag haal je eerst uit de tekst wat het Vel-eiwit is en welke bloedgroep bij een transfusie past.
  2. Met de gel-elektroforese zie je welk DNA-fragment bij welke persoon hoort, en dat vertelt iets over het eiwit.
  3. Daarna bekijk je voor beide personen welk bloed veilig kan worden gegeven en welk niet.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Kijk bij beide situaties apart, want een donor die voor de ene persoon past, past niet vanzelf voor de andere.
  • Lees de gel per persoon af en niet alleen de lengte van het gen uit de tekst.
  • Controleer of je alle drie de personen hebt bekeken, en niet alleen degene die het eerst opvalt.
Vel-bloedgroep en bloedtransfusieAntigenen en antistoffenGel-elektroforese en DNA-fragmenten lezen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 31Alle vragenVraag 33 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Isa, Kate en Mounir werken aan een profielwerkstuk over bloedgroepen. Behalve de resusfactor en de bloedgroep uit het AB0-systeem, wordt tegenwoordig bij een bloedtransfusie ook de Vel-bloedgroep gecontroleerd. Een op de vijfduizend mensen heeft geen Vel-eiwit op het celmembraan van de rode bloedcellen. Deze personen zijn Vel-negatief. Na transfusie met Vel-positief bloed kan bij hen een levensgevaarlijke klontering ontstaan. Het Vel-eiwit werd in 1952 ontdekt toen bloedklontering werd waargenomen na een tweede bloedtransfusie bij een patiënt: mevrouw Vel. Ze had rode bloedcellen ontvangen van een donor met dezelfde AB0-bloedgroep en dezelfde resusbloedgroep. Isa, Kate en Mounir doen elk een uitspraak over deze tweede bloedtransfusie. Ga ervan uit dat bij de transfusies alleen rode bloedcellen gedoneerd werden. Isa: De gedoneerde rode bloedcellen bevatten Vel-antigenen. Kate: De rode bloedcellen van mevrouw Vel bevatten antistoffen tegen de Vel-eiwitten. Mounir: Door de eerste transfusie zijn B-cellen geactiveerd bij mevrouw Vel.

Het gen dat codeert voor het Vel-eiwit is het SMIM1-gen. Dit gen bestaat uit 237 nucleotiden. Er is ook een variant van het SMIM1-gen die uit 220 nucleotiden bestaat. Dit allel is ontstaan door een mutatie en codeert niet voor een Vel-eiwit. Normaal komt het SMIM1-gen tot expressie bij de vorming van rode bloedcellen uit bloedstamcellen. Hieronder staan processen die daarbij plaatsvinden. 1 het aflezen van het DNA 2 het inbouwen van het eiwit in de celmembraan 3 het transport van het mRNA uit de kern 4 het vormen van de keten van aminozuren aan een ribosoom 5 het vouwen van de polypeptideketen

Bloedbanken zijn altijd op zoek naar bloeddonoren met Vel-negatief bloed, omdat er daar maar weinig van zijn. Isa, Kate en Mounir gaan naar de bloedbank om te kijken of zij zo’n bloeddonor kunnen worden. Bij ieder wordt een buisje bloed afgenomen. In het laboratorium wordt DNA geïsoleerd uit het bloed. Het SMIM1-gen wordt uit het DNA geknipt. Het DNA-fragment met dit gen wordt vermeerderd. De DNA-fragmenten worden met gel-elektroforese gescheiden op basis van lengte. Hierbij gaan kleinere fragmenten sneller door de gel dan grotere fragmenten. In de afbeelding staan de resultaten van de gel-elektroforese van de DNA-fragmenten van Isa, Kate en Mounir.

Wie zou geschikt kunnen zijn als bloeddonor voor een Vel-negatieve persoon? En wie zou geschikt kunnen zijn als bloeddonor voor een Vel-positieve persoon? voor een Vel-negatieve persoon voor een Vel-positieve persoon A Isa alleen Kate B Isa alleen Mounir C Isa zowel Isa als Kate als Mounir D Kate alleen Kate E Kate alleen Mounir F Kate zowel Isa als Kate als Mounir