Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 36Katten bekennen kleur

2 puntenZelforganisatie van cellen

Tyrosinase bij albino-katten is korter dan bij wildtype-katten.

Zoals op het examen

Een kat met een niet-gemuteerd tyrosinase-allel (T) en een gemuteerd tyrosinase-allel (t) is donkergekleurd. Hieruit blijkt dat het niet-gemuteerde allel dominant is over het gemuteerde allel.

Zoals op het examen

Leg uit hoe bij een heterozygote kat het niet-gemuteerde allel tot uiting komt in het fenotype.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst welke allelen een heterozygote kat heeft.
  2. Denk na over wat het niet-gemuteerde allel in de cel tot stand brengt.
  3. Laat zien hoe dat via de stofwisseling uitkomt bij de vachtkleur.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf niet alleen dat het allel dominant is, want de vraag vraagt naar het mechanisme.
  • Noem de stappen in volgorde, van het gen tot de kleur van de vacht.
  • Vergeet niet te zeggen wat het eiwit in de stofwisseling doet, anders mis je een punt.
Dominant en recessiefGenotype en fenotypeFunctie van enzymen in de stofwisseling

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 35Alle vragenVraag 37 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Voor kattenfokker Benno is het belangrijk om te weten hoe de verschillende kleuren en vachtpatronen bij katten erfelijk bepaald zijn. Benno fokt albino-katten, die een afbeelding 1 afbeelding 2 witte vacht hebben (afbeelding 1). Deze katten hebben een mutatie in het gen voor tyrosinase. Dit gen ligt niet op een geslachtschromosoom. Donkergekleurde katten behoren tot het wildtype (afbeelding 2). Tyrosinase is nodig voor de vorming van het pigment melanine. Tyrosinase zet de stof tyrosine om in de stof dopaquinine (reactie 1). (reactie 1) Uit dopaquinine wordt daarna via een aantal vervolgreacties melanine gevormd.

In het tyrosinase-gen van albino-katten ontbreekt op één plaats een nucleotide. Hierdoor kan er geen werkzame tyrosinase ontstaan. In de tabel zie je een gedeelte van de genetische code voor tyrosinase met de bijbehorende aminozuurvolgorde. nucleotidevolgorde 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 wildtype AGG CUC CCC UCC UCU GCU GAU GUG GAA UUU UGC CUA AGU albino AGG CUC CCU CCU CUG CUG AUG UGG AAU UUU GCC UAA GUC aminozuurvolgorde 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 wildtype R L P S S A D V E F C L S albino R L P P W W M W N F A

Tyrosinase bij albino-katten is korter dan bij wildtype-katten.

Een kat met een niet-gemuteerd tyrosinase-allel (T) en een gemuteerd tyrosinase-allel (t) is donkergekleurd. Hieruit blijkt dat het niet-gemuteerde allel dominant is over het gemuteerde allel.

Leg uit hoe bij een heterozygote kat het niet-gemuteerde allel tot uiting komt in het fenotype.