Differentiatie: van één eicel naar veel verschillende cellen
Uit één bevruchte eicel ontstaan veel verschillende cellen. Op het examen moet je kunnen uitleggen hoe cellen zo verschillend worden.
Alle cellen in jouw lichaam hebben dezelfde DNA. Toch zien een spiercel en een zenuwcel er heel anders uit. Dat komt door differentiatie.
Bij differentiatie wordt een cel gespecialiseerd. Dat gebeurt doordat in elke cel andere genen aan staan. Genexpressie bepaalt welke eiwitten een cel maakt. Die eiwitten bepalen de vorm en de functie van de cel.
Een spiercel is lang en bevat veel eiwitten die kunnen samentrekken. Een zenuwcel heeft lange uitlopers. Daarlangs stuurt hij signalen naar andere cellen. Een rode bloedcel is klein en rond en vervoert zuurstof.
Denk aan een werkplaats. Elke cel gebruikt alleen het gereedschap dat hij voor zijn taak nodig heeft. Het gereedschap ligt wel in elke cel, maar niet al het gereedschap wordt gebruikt.
Onthoud
Alle cellen van een organisme hebben dezelfde DNA.
Bij differentiatie staan in elke cel andere genen aan.
Genexpressie bepaalt welke eiwitten een cel maakt.
Die eiwitten bepalen de vorm en de functie van de cel.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Waarom zien een spiercel en een huidcel er anders uit, terwijl ze uit dezelfde bevruchte eicel komen?
- 1
Beide cellen komen uit dezelfde bevruchte eicel en hebben dus dezelfde DNA.
Veelgemaakte fouten
Zeg niet dat cellen hun genen verliezen. Zeg dat alle cellen dezelfde genen hebben en dat verschillende genen aanstaan.
Beschrijf differentiatie niet als een cel die in een andere cel verandert. Beschrijf het als een cel die zich specialiseert voor één taak.
Verwar vorm en functie niet met de grootte van een cel. Leg eerst uit welke eiwitten de cel maakt en wat dat voor de vorm en het werk betekent.
Snel checken
Waarom hebben een spiercel en een zenuwcel een verschillende vorm en functie?
Wat is het gevolg van differentiatie?