Overeenkomsten en verschillen tussen organen
Organen van de mens lijken vaak op organen van andere dieren. Je moet kunnen zeggen waar ze op elkaar lijken en waarin ze verschillen.
Een orgaan bestaat uit weefsels die samen één taak doen. Organen werken samen in een orgaanstelsel, zoals het spijsverteringsstelsel of het ademhalingsstelsel.
Bij de mens en bij andere dieren vind je vaak dezelfde organen. Ze hebben dan meestal dezelfde functie, maar de bouw kan verschillen. Die bouw past bij de manier van leven van het dier.
Daarom kijk je bij een vergelijking naar twee dingen. Overeenkomsten zitten vaak in de functie. Verschillen zitten vaak in de bouw.
Een vis haalt zuurstof uit het water met kieuwen. De mens haalt zuurstof uit de lucht met longen. Beide organen zorgen voor gasuitwisseling, maar ze zien er anders uit.
- Functie: wat het orgaan doet
- Bouw: hoe het orgaan is opgebouwd
Bij de keizersnede uit de examenvraag gaat het om lagen van de buikwand. Ook dat zijn weefsels en organen van de mens.
Onthoud
Organen met dezelfde functie kunnen bij verschillende dieren een verschillende bouw hebben.
Bij een vergelijking noem je eerst de functie en daarna de bouw.
Kieuwen van een vis en longen van de mens doen allebei aan gasuitwisseling.
Een hart met vier kamers pompt bloed rond, bij de mens en bij een vogel.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke woorden horen op plaats 1 tot en met 4 in de beschrijving van de keizersnede? Er zijn vier woorden voor vier plaatsen.
- 1
Bij deze vraag gaat de snede van buiten naar binnen door de buikwand.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen alleen de naam van een orgaan en vergeten de functie, terwijl de vergelijking om de functie draait.
Leerlingen gaan ervan uit dat organen bij alle dieren gelijk gebouwd zijn; beter is na te gaan of de bouw verschilt.
Leerlingen verwarren de volgorde van lagen in de vraag; beter is de weefsels van buiten naar binnen te volgen.
Snel checken
Een vogel en een mens hebben allebei een hart. Welke uitspraak is juist?
Een vis gebruikt kieuwen om zuurstof op te nemen. Welk orgaan van de mens heeft dezelfde functie?