Opname van voedingsstoffen
Na de vertering moeten de kleine voedingsstoffen de darmwand door naar het bloed. In het examen gaat het om waar dat gebeurt en welke factoren de opname helpen of tegenhouden.
Voedingsstoffen worden opgenomen in het bloed of in de lymfe. Dat gebeurt vooral in de dunne darm. Daar komt de voedselbrij terecht nadat de vertering in de maag is begonnen.
De opname heet resorptie. De darmwand van de dunne darm heeft plooien, vlokjes en microvilli. Daardoor is het oppervlak veel groter. Hoe groter het oppervlak, hoe meer stof er per tijd door de wand heen kan.
Glucose en aminozuren gaan vanuit de darmcellen naar het bloed. Vetzuren en glycerol worden in de darmcellen weer tot vet gevormd. Dat vet gaat via de lymfevaten verder naar het bloed.
Meerdere factoren bepalen hoeveel er wordt opgenomen:
- de grootte van het resorptieoppervlak
- de tijd die de voedselbrij in de darm doorbrengt
- de aanwezigheid van enzymen en gal voor de vertering
- de conditie van de darmwand
Als één van deze factoren verandert, wordt er minder opgenomen. Dat gebeurt bijvoorbeeld na een operatie of bij een beschadigde darmwand.
Onthoud
Voedingsstoffen worden vooral in de dunne darm opgenomen.
Plooien, vlokjes en microvilli vergroten het resorptieoppervlak.
Glucose en aminozuren gaan naar het bloed, vet gaat via de lymfe.
Verblijftijd, enzymen, gal en de conditie van de darmwand beïnvloeden de opname.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je twee oorzaken geven waarom een kortere darm minder vet oplevert. Het verhaal van Sjoerd staat in de tekst.
- 1
Eerste oorzaak: de voedselbrij blijft korter in de darm.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen de maag als plaats van vetopname, maar vet wordt vooral in de dunne darm opgenomen.
Leerlingen zeggen dat een kortere darm alleen de vertering verandert, terwijl het de opnametijd en het oppervlak verandert.
Leerlingen verwarren resorptie met vertering. Beschrijf bij opname altijd dat stoffen de darmwand door naar het bloed of de lymfe gaan.
Snel checken
In welk deel van het spijsverteringskanaal worden de meeste voedingsstoffen vooral opgenomen?
Welke verandering vergroot de opnamecapaciteit van de dunne darm?