Verworven afweer
Verworven afweer is de afweer die je lichaam tijdens je leven opbouwt tegen één specifieke indringer. Bij het centraal examen moet je kunnen beschrijven hoe deze afweer werkt.
Het lichaam heeft twee soorten afweer. De aangeboren afweer is er al vanaf de geboorte en reageert op elke indringer op dezelfde manier. De verworven afweer werkt anders. Die richt zich op één bepaald antigeen en leert daarvan.
Antigenen zijn stoffen aan de buitenkant van een indringer, bijvoorbeeld eiwitten van een virus. Het lichaam herkent een antigeen als vreemd. Daarna komen lymfocyten in actie.
B-cellen maken antistoffen. Een antistof past alleen op één bepaald antigeen, zoals een sleutel op één slot. De antistof bindt aan het antigeen en markeert de indringer. Zo kunnen andere afweercellen hem opruimen.
T-cellen werken op een andere manier. Tc-cellen herkennen lichaamscellen die door een virus zijn geïnfecteerd. Ze lekprikken die cellen.
Na de infectie blijven een paar geactiveerde cellen over als geheugencellen. Komt hetzelfde antigeen later terug, dan reageert het lichaam sneller en krachtiger. Daarop berust vaccinatie.
Let op: de verworven afweer werkt alleen als het antigeen precies herkend wordt. Verandert een virus door een mutatie, dan past de antistof vaak niet meer.
Onthoud
Verworven afweer richt zich op één specifiek antigeen en onthoudt dat antigeen.
Antistoffen worden door B-cellen gemaakt en passen op één bepaald antigeen.
Tc-cellen herkennen geïnfecteerde lichaamscellen en lekprikken die cellen.
Geheugencellen zorgen bij een tweede infectie voor een snellere en sterkere reactie.
Een mutatie kan een antigeen zo veranderen dat de afweer het niet meer herkent.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Waarom herkent het immuunsysteem het gemuteerde coronavirus niet? De uitleg moet op molecuulniveau zijn.
- 1
Door de mutatie hebben de eiwitten aan de buitenkant van het virus een andere vorm.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat antistoffen in de rode bloedcellen zitten. Antistoffen zitten in het bloedplasma en worden door B-cellen gemaakt.
Verwar verworven afweer niet met aangeboren afweer. Alleen de verworven afweer vormt een geheugen na contact met een antigeen.
Zeg niet dat een antistof op alle virussen past. Een antistof past op één specifiek antigeen, zoals een sleutel op één slot.
Snel checken
Wat is het kenmerk van verworven afweer?
Welke cellen maken antistoffen?