Verschillen tussen ziekteverwekkers
Ziekteverwekkers zijn niet allemaal hetzelfde. Bacteriën, virussen, schimmels en wormen verschillen in bouw en in de manier waarop ze zich vermeerderen.
Ziekteverwekkers vallen in verschillende typen. Elk type heeft een eigen bouw. Daardoor werkt een middel of een afweerreactie niet bij elk type even goed.
Een virus is geen cel. Het bestaat uit erfelijk materiaal met een beschermende laag van eiwit. Zonder gastheercel kan een virus zich niet vermeerderen.
Bij de andere typen gaat het zo:
- Bacteriën zijn eencellige organismen zonder celkern.
- Wormen zoals nematoden zijn meercellige eukaryoten. Ze leven vaak in de darm van dieren.
- Schimmels zijn eukaryoten en hebben geen cellen die bacteriën zijn.
Dit verschil telt ook bij bestrijding. Antibiotica werken tegen bacteriën, niet tegen virussen. Ivermectine doodt nematoden en insecten, maar is ongevaarlijk voor gewervelde dieren. Het middel werkt dus op een bepaald type ziekteverwekker.
Onthoud
Ziekteverwekkers verschillen in bouw en in manier van vermeerderen.
Een virus is geen cel en heeft een gastheercel nodig.
Bacteriën zijn eencellig en hebben geen celkern.
Nematoden zijn meercellige wormen die in de darm kunnen leven.
Een middel werkt niet op elk type ziekteverwekker.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Wat moet je opzetten en meten om te onderzoeken of grazen in een gebied met boerenwormkruid werkt tegen nematoden bij runderen?
- 1
Er worden twee vergelijkbare stukken natuurgebied afgezet met hekwerk of afzetdraad.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat alle ziekteverwekkers bacteriën zijn. Virussen zijn geen cellen en hebben een gastheercel nodig om zich te vermeerderen.
Gebruik een antibioticum niet tegen een virusinfectie. Antibiotica werken alleen tegen bacteriën.
Snel checken
Welk type ziekteverwekker is geen cel en heeft een gastheercel nodig om zich te vermeerderen?
Een arts schrijft geen antibioticum voor bij een verkoudheid die door een virus wordt veroorzaakt. Waarom niet?