Processen die kringlopen van elementen beïnvloeden
Stoffen zoals koolstof en stikstof gaan in een ecosysteem steeds opnieuw rond. In het examen moet je kunnen benoemen welke processen die kringlopen beïnvloeden, zoals afbraak door bacteriën.
Stoffen in een ecosysteem gaan steeds opnieuw rond. Dat rondgaan heet een kringloop. Een kringloop van elementen werkt alleen als dode resten worden afgebroken.
Bij afbraak spelen bacteriën en schimmels de hoofdrol. Zij breken dode organismen en uitwerpselen af. Daarbij komen stoffen zoals stikstofverbindingen weer vrij in de bodem. Planten kunnen die stoffen dan weer opnemen.
Het tempo van afbraak bepaalt dus hoe snel een element weer beschikbaar komt. Als afbraak langzamer gaat, duurt de kringloop langer. Stoffen blijven dan langer in het dode materiaal zitten.
Processen die kringlopen van elementen beïnvloeden zijn onder andere:
- afbraak van dode organismen door bacteriën en schimmels
- opname van stoffen door planten
- stoffen die via de voedselketen van de ene soort naar de andere gaan
Als aaseters minder worden, blijft een kadaver langer liggen. Daardoor blijven ook ziekteverwekkende bacteriën langer aanwezig. Dieren die van het kadaver eten, lopen dan meer kans op besmetting.
Onthoud
Elementen gaan in een ecosysteem in een kringloop rond.
Bacteriën en schimmels breken dode resten af en maken stoffen weer beschikbaar.
Het tempo van afbraak bepaalt hoe snel een element terugkeert in de bodem.
Stoffen gaan ook via voedselketens van de ene soort naar de andere.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je eerst een verandering uit figuur 3 noemen. Daarna moet je verklaren hoe die verandering meer infectieziekten geeft.
- 1
Met figuur 3 vergelijk je de situatie met gieren en de situatie zonder gieren.
Veelgemaakte fouten
Schrijf niet alleen dat er minder gieren zijn. Noem wat er in figuur 3 verandert en leg de stap naar infectie uit.
Denk niet dat afbraak stoffen laat verdwijnen. Bacteriën zorgen ervoor dat stoffen weer in de kringloop terechtkomen.
Gebruik de verandering niet als verklaring. Leg uit waarom meer contact met het kadaver tot meer besmetting leidt.
Snel checken
Welk proces zorgt ervoor dat stikstof uit dode organismen weer in de bodem terechtkomt?
Een kadaver blijft langer liggen doordat er minder aaseters zijn. Wat is het gevolg voor de kringloop van stoffen?