Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vmbo gl/tl/2023 · tijdvak 2

Vraag 49Melkvee houden

1 puntErfelijkheid en evolutie
Hoe pak je dit aan?
  1. Bepaal eerst welk genotype de roodbonte koeien moeten hebben, en welke allelen ze dus kunnen doorgeven.
  2. Maak per stiergenotype een kruisingsschema met de koe en kijk welke kalfjes mogelijk zijn.
  3. In de tekst staat welke vachtkleur dominant is, dat bepaalt hoe je de letters kiest.
  4. Controleer bij elk stiergenotype of zowel zwartbonte als roodbonte kalfjes kunnen ontstaan.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf bij elk kruisingsschema de letters van de allelen erbij, anders kun je de kalfjes niet goed tellen.
  • Controleer niet alleen of één kleur kan ontstaan, want de vraag vraagt naar beide kleuren tegelijk.
  • Geef bij je keuze kort aan waarom de andere alternatieven niet kloppen, dat maakt je antwoord overtuigend.
dominant en recessief allelgenotype en fenotypekruisingsschema opstellenerfelijkheid bij dieren

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 48Alle vragenVraag 50 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Teun is melkveehouder. Hij heeft geen stieren en bestelt daarom sperma om zijn koeien mee te bevruchten. Dat sperma brengt hij in het geslachtsorgaan van de koe met behulp van een rietje. Dit wordt kunstmatige inseminatie genoemd. Teun let goed op het gedrag van zijn koeien om te bepalen in welke fase van de voortplantingscyclus zij zich bevinden. Het beste moment voor de kunstmatige inseminatie is de fase waarin een koe blijft stilstaan als ze wordt besprongen door een andere koe. Dit wordt de sta-reflex genoemd. De eisprong vindt plaats tijdens fase 3. In tabel 1 zie je de gedragselementen waar Teun op let. Ook wordt aangegeven welk gedrag in welke fase voorkomt. In tabel 2 zie je een weergave van een observatie van 10 minuten. Tijdens deze observatie is elke 20 seconden het waargenomen gedrag van Lily21 weergegeven. tabel 1 Gedragselementen afkorting fase 1 fase 2 fase 3 ruikt/likt aan andere koeien RL ja ja nee bespringt andere koeien KB ja nee nee blijft staan als ze door een andere ST nee ja nee koe wordt besprongen loopt weg als ze door een andere WL ja nee ja koe wordt besprongen eet gras ET ja nee ja ligt op het gras LG ja ja ja tabel 2 Waargenomen gedrag (elke 20 seconde, 10 minuten lang) minuut 1 e 2 e 3 e 4 e 5 e 6 e 7 e 8 e 9 e 10 e 0-20 sec LG LG ET ET ET RL ET ET RL LG 20-40 sec LG RL ET ET ET KB WL ET LG LG 40-60 sec LG RL ET ET RL KB WL RL LG LG

Bij de keuze voor sperma let Teun ook op de vachtkleur van de stier. De koeien van Teun zijn roodbont, maar hij wil roodbonte en zwartbonte kalfjes krijgen. Roodbont is recessief en zwartbont is dominant. Is het mogelijk dat de koeien van Teun zwartbonte en roodbonte kalfjes krijgen, en zo ja, welk sperma met welk genotype voor vachtkleur kan daarvoor zorgen? A Ja, dat is mogelijk met het sperma van een heterozygote stier. B Ja, dat is mogelijk met sperma van een homozygoot dominante stier. C Ja, dat is mogelijk met sperma van een homozygoot recessieve stier. D Nee, dat is onmogelijk.