Het ademhalingsstelsel: de weg van de lucht
In deze les leer je welke onderdelen lucht langs gaan voordat die in de longen komt. Ook leer je hoe je ademhaalt en waarom ademen via de neus beter is.
De lucht gaat bij inademen een vaste weg. Die weg begint bij de neusholte of de mondholte. Daarna komt de lucht in de keelholte. Met de huig en het strotklepje gaat de lucht de goede kant op. Het strotklepje sluit de luchtpijp af tijdens het slikken.
De luchtpijp heeft kraakbeenringen. Die houden de buis open. Het slijmvlies van de luchtpijp heeft trilharen. Die trilharen slaan slijm met stof en bacteriën omhoog, naar de keel. Daar slik je het weg of je hoest het op. De luchtpijp splitst zich in twee bronchiën, één naar elke long. Aan het eind zitten de longblaasjes. Daar gaat zuurstof het bloed in en koolstofdioxide eruit.
Bij ademhaling verandert het volume van de borstkas. Bij borstademhaling trekken de tussenribspieren samen. De borstkas gaat omhoog en naar buiten. Bij buikademhaling trekt het middenrif samen en gaat omlaag. De buikspieren ontspannen dan. Zo wordt de borstholte groter en stroomt lucht naar binnen. Bij uitademen ontspannen de spieren weer.
Hoesten is een krachtige uitademing. Zo maakt het lichaam de luchtwegen vrij van slijm en vuil.
In de neus wordt de lucht gefilterd, verwarmd en bevochtigd. Daarom is ademhalen via de neus beter dan via de mond. Ook de kwaliteit van de lucht is belangrijk. Bij astma en bronchitis zijn de luchtwegen ontstoken of vernauwd. Bij longemfyseem zijn de longblaasjes beschadigd. Bij hooikoorts reageert het lichaam allergisch op pollen.
Onthoud
De lucht gaat via de neus- of mondholte, de keelholte, de luchtpijp en de bronchiën naar de longblaasjes.
De trilharen in het slijmvlies van de luchtpijp transporteren slijm met stof omhoog.
Bij borstademhaling werken de tussenribspieren, bij buikademhaling het middenrif.
Bij inademen wordt de borstholte groter, waardoor lucht de longen in stroomt.
Ademhalen via de neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Beschrijf hoe borstademhaling bij inademen verloopt.
- 1
De tussenribspieren trekken samen.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen de longblaasjes als plek waar de trilharen zitten. Beter is het om de trilharen aan het slijmvlies van de luchtpijp en de bronchiën te koppelen.
Leerlingen denken dat het middenrif bij inademen omhoog gaat. Beter is het om te onthouden dat het middenrif samentrekt en omlaag gaat.
Leerlingen verwarren de huig met het strotklepje. Beter is het om de huig aan de mond- en keelholte te koppelen en het strotklepje aan de luchtpijp.
Snel checken
Welk deel van het ademhalingsstelsel heeft trilharen die slijm en stof naar de keel transporteren?
Waarom is ademhalen via de neus beter dan via de mond?