Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2022 · tijdvak 3

Vraag 6Meldonium

1 puntStofwisseling van de cel

Doordat meldonium de opname van carnitine in skeletspiercellen en hartspiercellen remt, wordt de concentratie carnitine in deze spiercellen lager. Hierdoor gaan de spiercellen voornamelijk glucose gebruiken als brandstof. Dit is een deel van de verklaring voor het positieve effect van het medicijn bij vaatvernauwingen in de hartspier. Dissimilatie van glucose levert per zuurstofmolecuul namelijk meer ATP op dan dissimilatie van vetzuren.

Zoals op het examen

Bij gebruik van meldonium wordt ook een verhoogde productie van de stof PPAR α waargenomen in onder andere hartspiercellen. PPAR α stimuleert de expressie van verschillende genen.

Zoals op het examen

PPAR α stimuleert onder andere de expressie van genen die de oxidatieve capaciteit vergroten: de mitochondriën kunnen ‘harder werken’. Tennis is een combinatie van duursport en krachtsport. Bij wedstrijden die wel vier uur kunnen duren speelt uithoudingsvermogen een grote rol. Bij de service en korte sprintjes speelt explosieve spierkracht een grote rol.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Lees in de tekst welke twee soorten inspanning tennis combineert en bij welke wedstrijdonderdelen ze voorkomen.
  2. Bedenk per soort inspanning welke energievoorziening van de spiercellen daarbij het belangrijkst is.
  3. Zoek in de tekst naar wat meldonium in de spiercellen verandert en welk effect dat op de energievoorziening heeft.
  4. Kies daarna de optie die past bij de inspanning waarop dat effect het grootst is.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Kies niet op basis van wat je al weet over tennis, maar koppel je keuze aan wat de tekst zegt.
  • Let op dat je beide soorten inspanning bekijkt voordat je een keuze maakt, want één van beide valt snel af.
  • Denk ook na over welke brandstof de spiercellen gebruiken, want dat bepaalt het effect van het medicijn.
Energievoorziening van spieren bij korte en lange inspanningDissimilatie en ATP-opbrengstEffecten van een medicijn op de stofwisseling interpreteren uit tekst

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 5Alle vragenVraag 7 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In 2016 kwam het medicijn meldonium op de dopinglijst te staan. Een aantal sporters, onder wie tennisster Maria Sjarapova, werd betrapt op het gebruik van dit middel. Meldonium is een medicijn dat gebruikt wordt bij hartaandoeningen waarbij de doorbloeding van de hartspier aangetast is. De werking van meldonium berust op de verlaging van de hoeveelheid carnitine in het lichaam. Carnitine is een klein organisch molecuul dat een rol speelt bij het transport van vetzuren de mitochondriën in, en bij het dissimileren van vetzuren. Carnitine wordt door het lichaam aangemaakt, maar het merendeel krijgen we binnen door het eten van dierlijk voedsel. Meldonium remt zowel de synthese van carnitine als het transport van carnitine via transportenzymen. Na het eten van dierlijk voedsel kan er al na twee uur carnitine worden teruggevonden in de urine. In afbeelding 1 is weergegeven hoe het transportenzym OCTN2 in de epitheelcellen van het nierbuisje reabsorptie van carnitine uit de voorurine bewerkstelligt. OCTN2 is een symporter: carnitine wordt alleen de cel in getransporteerd als er ook een Na + -ion via OCTN2 de cel in stroomt. Dit transport verloopt passief: OCTN2 verbruikt geen ATP. afbeelding 1

Tabel 1 toont de hoeveelheden bloedplasma en urine en de waarden van carnitine in bloedplasma, urine en skeletspierweefsel. tabel 1 hoeveelheid carnitinewaarden bloedplasma mannen 3,4 L 50,6 μmol/L vrouwen 2,7 L 44,7 μmol/L urine mannen 1,7 L/dag 420 μmol/dag vrouwen 1,7 L/dag 266 μmol/dag skeletspierweefsel volwassenen 4,0 μmol/g Naar aanleiding van afbeelding 1 en tabel 1 worden de volgende beweringen gedaan: 1 Door het transport door de epitheelcellen van de nierbuisjes wordt carnitine uitgescheiden. 2 Per dag wordt er meer carnitine uitgescheiden dan de hoeveelheid die gemiddeld in het bloedplasma aanwezig is. 3 Een vrouw van 65 kilogram met een skeletspierpercentage van 35% heeft in haar skeletspierweefsel een carnitinevoorraad van 91 μmol.

Afbeelding 2 toont de dissimilatie en het transport van het vetzuur palmitinezuur en de rol van carnitine daarbij. afbeelding 2 Ga ervan uit dat de oxidatie van NADH 3 ATP opbrengt, de oxidatie van FADH 2 2 ATP opbrengt en dat elke GTP wordt omgezet in 1 ATP.

Doordat meldonium de opname van carnitine in skeletspiercellen en hartspiercellen remt, wordt de concentratie carnitine in deze spiercellen lager. Hierdoor gaan de spiercellen voornamelijk glucose gebruiken als brandstof. Dit is een deel van de verklaring voor het positieve effect van het medicijn bij vaatvernauwingen in de hartspier. Dissimilatie van glucose levert per zuurstofmolecuul namelijk meer ATP op dan dissimilatie van vetzuren.

Bij gebruik van meldonium wordt ook een verhoogde productie van de stof PPAR α waargenomen in onder andere hartspiercellen. PPAR α stimuleert de expressie van verschillende genen.

PPAR α stimuleert onder andere de expressie van genen die de oxidatieve capaciteit vergroten: de mitochondriën kunnen ‘harder werken’. Tennis is een combinatie van duursport en krachtsport. Bij wedstrijden die wel vier uur kunnen duren speelt uithoudingsvermogen een grote rol. Bij de service en korte sprintjes speelt explosieve spierkracht een grote rol.

Waarop zou het meldoniumgebruik van Maria Sjarapova een gunstig effect kunnen hebben gehad? A vooral op haar explosieve spierkracht B vooral op haar uithoudingsvermogen C ongeveer evenveel op haar explosieve spierkracht als op haar uithoudingsvermogen