Biologie vwo 2022 · tijdvak 3
Centraal examen, afgenomen op woensdag 6 juli 2022.
- vragen
- 40
- punten
- 66
- N-term
- 1,8
Opgave 1Meldonium
- 1Leg uit, aan de hand van afbeelding 1, dat reabsorptie van carnitine in de nieren toch ATP kost.Stofwisseling van de cel2p
- 2Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 3Bereken hoeveel moleculen ATP de aerobe dissimilatie van 1 molecuul palmitinezuur dan netto oplevert. Noteer je berekening.Stofwisseling van de cel3p
- 4Verklaar dat de grotere ATP-opbrengst per zuurstofmolecuul ertoe leidt dat bij vaatvernauwing minder snel hartklachten ontstaan.Stofwisseling van de cel1p
- 5Welke functie heeft PPAR α ? A die van operator B die van promotor C die van repressor D die van transcriptiefactorMoleculaire en cellulaire interactiemeerkeuze1p
- 6Waarop zou het meldoniumgebruik van Maria Sjarapova een gunstig effect kunnen hebben gehad? A vooral op haar explosieve spierkracht B vooral op haar uithoudi…Stofwisseling van de celmeerkeuze1p
Opgave 2Zwart door springend gen
- 7Leg uit waardoor de frequentie van de carbonaria-vorm in de populatie sterk toenam in industriegebieden.Soortvorming2p
- 8− Bereken aan de hand van de allelfrequentie in 1900 wat de fenotypefrequentie van carbonaria zou zijn, ervan uitgaande dat het allel recessief is. Noteer je…Soortvorming3p
- 9Licht toe waardoor er in 1900 waarschijnlijk geen sprake was van een hardy-weinberg-evenwicht.Soortvorming1p
- 10Welk type mutatie wordt in stap 3 weergegeven? A een deletie B een genoommutatie C een insertie D een puntmutatieSelectiemeerkeuze1p
- 11Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Selectie2p
- 12Wat zijn de genotypen van beide ouders en van nakomeling 4? beide ouders nakomeling 4 A carb carb carb carb B carb carb typ typ C carb typ carb carb D carb t…Reproductie van het organismemeerkeuze2p
- 13Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende gegeven de grote afname in fenotypefrequentie wel of niet kan verklaren.Soortvorming2p
Opgave 3Fosfietbemesting in strijd tegen onkruid
- 14Noteer zo’n kenmerkende eigenschap van pioniersoorten en licht toe dat een pioniersoort door deze eigenschap veel kan vóórkomen op akkers.Zelforganisatie van ecosystemen1p
- 15Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Stofwisseling van de cel2p
- 16Verklaar deze remming.Eiwitsynthese1p
- 17Licht toe of deze informatie erop wijst dat glyfosaat een persistent bestrijdingsmiddel is.Interactie in ecosystemen1p
- 18Licht dit toe.Soortvorming1p
- 19Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende stof wel of geen fosfor bevat.Eiwitsynthese2p
- 20Leg uit hoe het komt dat er in de F1 een groep slechte groeiers is.Reproductie van het organisme2p
- 21− Geef de oorzaak van het verschil in nettoproductie van B. distachyon in deze twee proefopstellingen. − Geef de voornaamste oorzaak van het verschil in nett…Stofwisseling van de cel2p
- 22Beredeneer dat: − drijfmest niet geschikt is als aanvulling op fosfietbemesting in de strijd tegen onkruid. − groenbemesting niet toepasbaar is.Stofwisseling van het organisme2p
- 23Beargumenteer of algenbloei zal optreden bij gebruik van fosfiet in plaats van fosfaat.Stofwisseling van de cel1p
Opgave 4Domesticatiesyndroom
- 24Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende probleem invloed heeft op de betrouwbaarheid of op de validiteit van zo’n ond…2p
- 25Licht toe dat verklaring 3 hierdoor niet aannemelijk is.Selectie1p
- 26Licht toe of verklaring 1 of verklaring 2 dan het meest aannemelijk is als verklaring voor het domesticatiesyndroom.Reproductie van het organisme1p
- 27Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Zelforganisatie van cellen2p
- 28Verklaar met de neurale-lijstceltheorie waardoor witte vlekken bij huisdieren vooral vóórkomen op plekken als de snuit, de staartpunt, de buik en de poten.Zelforganisatie van cellen1p
- 29− Noteer de naam van dit hormoon. − Noteer de naam van het deel van het autonome zenuwstelsel dat de afgifte van dit hormoon stimuleert.Zelfregulatie van het organisme2p
- 30− Noteer de naam van het hormoon dat door de hypothalamus wordt afgegeven om uiteindelijk de afgifte van cortisol te stimuleren. − Verklaar waardoor bij de s…Zelfregulatie van het organisme2p
Opgave 5Planten maken nieuw poliovaccin
- 31− Beschrijf waaraan je kan zien dat de neuronen geen schakelneuronen zijn. − Beschrijf waaraan je kan zien dat de neuronen geen sensorische neuronen zijn.Zelfregulatie van het organisme2p
- 32Verklaar dit aan de hand van afbeelding 1.Zelfregulatie van het organisme1p
- 33Schrijf de nummers 1 tot en met 4 onder elkaar en noteer erachter of het betreffende effect wel of niet het gevolg kan zijn van aantasting van het animale ze…Zelfregulatie van het organisme2p
- 34Wat is hiervoor een mogelijke verklaring? A Alleen in deze neuronen is het gen voor de receptor waaraan het poliovirus hecht aanwezig. B Alleen in deze neuro…Zelforganisatie van cellenmeerkeuze2p
- 35Moet de borstholte worden vergroot of verkleind om werking van de middenrifspieren na te bootsen? En moet de druk in de ijzeren long daarvoor worden verhoogd…Stofwisseling van het organismemeerkeuze2p
- 36Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende bewering juist of onjuist is.Eiwitsynthese2p
- 37Beredeneer dat het uitblijven van waarneembare verschijnselen het uitroeien van polio moeilijker maakt.Afweer van het organisme1p
- 38Welke conclusie over de immuunrespons na vaccinatie met het salkvaccin en na vaccinatie met het sabinvaccin is af te leiden uit de gegevens in afbeelding 4? …Afweer van het organismemeerkeuze2p
- 39Waarvoor moet dit gen coderen? A voor een antistof B voor een eiwitfragment van het viruskapsel C voor een receptoreiwit van de gastheercel D voor een virale…Eiwitsynthesemeerkeuze1p
- 40Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende factor wel of niet van invloed zal zijn op de werkzaamheid van oraal toegedien…Stofwisseling van de cel2p