Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2024 · tijdvak 2

Vraag 13Bestrijding van ambrosia

2 puntenStofwisseling van het organisme

Blootstelling aan ambrosiapollen leidt bij Nick tot een allergische astma-aanval. Na blootstelling trekken – onder invloed van de mediator histamine – de spieren in de wand van zijn bronchiolen zich samen en zwelt het slijmvlies op. Ook wordt er meer en dikker slijm geproduceerd dan normaal. Deze reacties leiden ertoe dat sommige bronchiolen geen lucht doorlaten. Het gevormde slijm komt niet in de longblaasjes terecht. Over deze allergische reactie worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De slijmproductie is onderdeel van het verworven afweersysteem. 2 Er treedt bloedvatvernauwing op in de slijmvliezen. 3 Bij een allergische reactie produceert het lichaam overdreven veel antigenen tegen pollen.

Zoals op het examen

Door de reacties in de luchtwegen bij een allergische astma-aanval wordt de gaswisseling in de longen beïnvloed. Factoren die van invloed zijn op de snelheid van de gaswisseling zijn de diffusiecoëfficiënt ( D ), het diffusie-oppervlak ( A ), het verschil in partiële druk (∆ c ) en de diffusieafstand (∆ x ). Bij een allergische astma-aanval veranderen A en ∆ c .

Zoals op het examen

Schrijf A en ∆ c onder elkaar en beschrijf bij elke factor de verandering die optreedt tijdens een astma-aanval. Geef in je beschrijving aan hoe de factor verandert en waardoor deze verandering optreedt.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees in de tekst wat er in de bronchiolen gebeurt tijdens de astma-aanval.
  2. Bedenk welke gevolgen dat heeft voor de longblaasjes en de lucht die erin zit.
  3. Denk na over wat er met de gaswisseling gebeurt als de lucht minder goed ververst wordt.
  4. Beschrijf per factor eerst de verandering en daarna de oorzaak daarvan.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Alleen schrijven dát A of ∆c verandert, zonder erbij te zetten hoe en waarom, levert geen punten op.
  • Een oorzaak uit de tekst noemen die niet aan de longblaasjes gekoppeld is, zoals de krastest, haalt geen punt.
  • Vergeet niet duidelijk te maken of de factor groter of kleiner wordt, want die richting wordt beoordeeld.
Gaswisseling in de longenFactoren die de diffusiesnelheid bepalenOorzaak en gevolg beschrijven bij een verandering in het lichaam

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 12Alle vragenVraag 14 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Ambrosia is een plant uit Noord-Amerika die eind negentiende eeuw voor het eerst in Nederland werd waargenomen. Nick is allergisch voor de pollen van ambrosia, waardoor hij vaak last heeft van hooikoorts. Ambrosia of alsemambrosia ( Ambrosia afbeelding 1 artemisiifolia , afbeelding 1) is een eenjarige plant. De plant komt voor op verstoorde gronden, zoals omgewerkte bermen , akkers, fabrieks- en bouwterreinen . De onopvallende bloemen produceren een grote hoeveelheid stuifmeel (pollen), waar veel mensen een allergie voor ontwikkelen. Ook het aantal geproduceerde zaden is enorm groot. Het zaad kan meer dan 40 jaar kiemkrachtig blijven. De zaden van ambrosia zijn via hooi en vogelvoer in Nederland terechtgekomen. In Nederland kan de plant alleen in warme zomers kiemkrachtige zaden produceren. Ambrosia wordt al meer dan een eeuw regelmatig in Nederland waargenomen. Toch lijkt de plant zich pas de laatste jaren in Nederland te hebben gevestigd: de plant kan er nu zijn hele levenscyclus voltooien.

Nicks allergie werd vastgesteld met behulp van een krastest. Bij een krastest worden verschillende soorten pollen – in een oplosmiddel – aangebracht in een krasje in de huid. Daarnaast worden een positieve en een negatieve controle aangebracht. Voor de positieve controle wordt de lichaamseigen stof (mediator) afbeelding 2 gebruikt die verantwoordelijk is voor het ontstaan van allergische reacties. Voor de negatieve controle wordt het oplosmiddel zonder pollen gebruikt. Na korte tijd kan de reactie beoordeeld worden aan de hand van de mate van zwelling en roodheid (afbeelding 2).

Blootstelling aan ambrosiapollen leidt bij Nick tot een allergische astma-aanval. Na blootstelling trekken – onder invloed van de mediator histamine – de spieren in de wand van zijn bronchiolen zich samen en zwelt het slijmvlies op. Ook wordt er meer en dikker slijm geproduceerd dan normaal. Deze reacties leiden ertoe dat sommige bronchiolen geen lucht doorlaten. Het gevormde slijm komt niet in de longblaasjes terecht. Over deze allergische reactie worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De slijmproductie is onderdeel van het verworven afweersysteem. 2 Er treedt bloedvatvernauwing op in de slijmvliezen. 3 Bij een allergische reactie produceert het lichaam overdreven veel antigenen tegen pollen.

Door de reacties in de luchtwegen bij een allergische astma-aanval wordt de gaswisseling in de longen beïnvloed. Factoren die van invloed zijn op de snelheid van de gaswisseling zijn de diffusiecoëfficiënt ( D ), het diffusie-oppervlak ( A ), het verschil in partiële druk (∆ c ) en de diffusieafstand (∆ x ). Bij een allergische astma-aanval veranderen A en ∆ c .

Schrijf A en ∆ c onder elkaar en beschrijf bij elke factor de verandering die optreedt tijdens een astma-aanval. Geef in je beschrijving aan hoe de factor verandert en waardoor deze verandering optreedt.