Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2024 · tijdvak 2

Vraag 14Bestrijding van ambrosia

1 puntZelfregulatie van het organisme

Blootstelling aan ambrosiapollen leidt bij Nick tot een allergische astma-aanval. Na blootstelling trekken – onder invloed van de mediator histamine – de spieren in de wand van zijn bronchiolen zich samen en zwelt het slijmvlies op. Ook wordt er meer en dikker slijm geproduceerd dan normaal. Deze reacties leiden ertoe dat sommige bronchiolen geen lucht doorlaten. Het gevormde slijm komt niet in de longblaasjes terecht. Over deze allergische reactie worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De slijmproductie is onderdeel van het verworven afweersysteem. 2 Er treedt bloedvatvernauwing op in de slijmvliezen. 3 Bij een allergische reactie produceert het lichaam overdreven veel antigenen tegen pollen.

Zoals op het examen

Door de reacties in de luchtwegen bij een allergische astma-aanval wordt de gaswisseling in de longen beïnvloed. Factoren die van invloed zijn op de snelheid van de gaswisseling zijn de diffusiecoëfficiënt ( D ), het diffusie-oppervlak ( A ), het verschil in partiële druk (∆ c ) en de diffusieafstand (∆ x ). Bij een allergische astma-aanval veranderen A en ∆ c .

Zoals op het examen

Het samentrekken van spieren in de wand van de bronchiolen wordt veroorzaakt door activiteit in een deel van het zenuwstelsel.

Zoals op het examen
Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de zin over de spieren in de bronchiolen en bepaal welke soort spieren dit zijn.
  2. Bedenk welk deel van het zenuwstelsel de werking van organen en onwillekeurige spieren onbewust regelt.
  3. Bekijk de drie genoemde delen en vergelijk wat elk deel bij organen en spieren doet.
  4. Kies de letter van het deel dat past bij de werking die in de tekst beschreven wordt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf zowel de letter als de volledige naam van het deel op, zodat duidelijk is wat je kiest.
  • Haal het zenuwstelsel niet door elkaar met het afweersysteem uit uitspraak 1, want daar wordt in deze vraag niet naar gevraagd.
  • Let op of de vraag naar het deel vraagt dat de spieren laat samentrekken, en niet naar het deel dat de reactie in gang zet.
Het autonome zenuwstelsel en de taken ervanWerking van de delen van het autonome zenuwstelsel op organen en gladde spieren

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 13Alle vragenVraag 15 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Ambrosia is een plant uit Noord-Amerika die eind negentiende eeuw voor het eerst in Nederland werd waargenomen. Nick is allergisch voor de pollen van ambrosia, waardoor hij vaak last heeft van hooikoorts. Ambrosia of alsemambrosia ( Ambrosia afbeelding 1 artemisiifolia , afbeelding 1) is een eenjarige plant. De plant komt voor op verstoorde gronden, zoals omgewerkte bermen , akkers, fabrieks- en bouwterreinen . De onopvallende bloemen produceren een grote hoeveelheid stuifmeel (pollen), waar veel mensen een allergie voor ontwikkelen. Ook het aantal geproduceerde zaden is enorm groot. Het zaad kan meer dan 40 jaar kiemkrachtig blijven. De zaden van ambrosia zijn via hooi en vogelvoer in Nederland terechtgekomen. In Nederland kan de plant alleen in warme zomers kiemkrachtige zaden produceren. Ambrosia wordt al meer dan een eeuw regelmatig in Nederland waargenomen. Toch lijkt de plant zich pas de laatste jaren in Nederland te hebben gevestigd: de plant kan er nu zijn hele levenscyclus voltooien.

Nicks allergie werd vastgesteld met behulp van een krastest. Bij een krastest worden verschillende soorten pollen – in een oplosmiddel – aangebracht in een krasje in de huid. Daarnaast worden een positieve en een negatieve controle aangebracht. Voor de positieve controle wordt de lichaamseigen stof (mediator) afbeelding 2 gebruikt die verantwoordelijk is voor het ontstaan van allergische reacties. Voor de negatieve controle wordt het oplosmiddel zonder pollen gebruikt. Na korte tijd kan de reactie beoordeeld worden aan de hand van de mate van zwelling en roodheid (afbeelding 2).

Blootstelling aan ambrosiapollen leidt bij Nick tot een allergische astma-aanval. Na blootstelling trekken – onder invloed van de mediator histamine – de spieren in de wand van zijn bronchiolen zich samen en zwelt het slijmvlies op. Ook wordt er meer en dikker slijm geproduceerd dan normaal. Deze reacties leiden ertoe dat sommige bronchiolen geen lucht doorlaten. Het gevormde slijm komt niet in de longblaasjes terecht. Over deze allergische reactie worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De slijmproductie is onderdeel van het verworven afweersysteem. 2 Er treedt bloedvatvernauwing op in de slijmvliezen. 3 Bij een allergische reactie produceert het lichaam overdreven veel antigenen tegen pollen.

Door de reacties in de luchtwegen bij een allergische astma-aanval wordt de gaswisseling in de longen beïnvloed. Factoren die van invloed zijn op de snelheid van de gaswisseling zijn de diffusiecoëfficiënt ( D ), het diffusie-oppervlak ( A ), het verschil in partiële druk (∆ c ) en de diffusieafstand (∆ x ). Bij een allergische astma-aanval veranderen A en ∆ c .

Het samentrekken van spieren in de wand van de bronchiolen wordt veroorzaakt door activiteit in een deel van het zenuwstelsel.

Welk deel van het zenuwstelsel laat de spieren in de wand van de bronchiolen samentrekken? A het animaal zenuwstelsel B het orthosympatisch zenuwstelsel C het parasympatisch zenuwstelsel