Vraag 4De herintroductie van het przewalskipaard
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Lees eerst de tekst over de herkomst van przewalskipaarden en bekijk daarna goed welke takken in het cladogram samen een groep vormen.
- Bij het cladogram kijk je per uitspraak naar welke soorten op welke takken zitten en hoe dicht ze bij elkaar staan.
- Bij de inteeltuitspraken denk je na over wat een kleine populatie met de genen en de nakomelingen doet.
- Beoordeel daarna elke uitspraak apart en zet bij elk nummer duidelijk juist of onjuist.
Hier verliezen leerlingen punten
- Schrijf bij elk van de drie nummers apart juist of onjuist, want een gezamenlijk antwoord levert geen punten op.
- Let op dat je bij het cladogram de takken volgt en niet alleen op de namen van de dieren afgaat.
- Vergeet niet dat je voor de inteeltuitspraken moet redeneren vanuit de genenpool en niet vanuit wat je al weet over paarden.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
In 1969 stierven przewalskipaarden uit in het wild. Vanaf 1992 worden przewalskipaarden uit dierentuinen geherintroduceerd in hun natuurlijke habitat. In 2020 maakte San Diego Zoo Global bekend dat het eerste gekloonde przewalskipaard was geboren in hun dierentuin. Het przewalskipaard behoort tot de familie van de paardachtigen. Over de wetenschappelijke naam zijn taxonomen het nog steeds niet eens. Het przewalskipaard (afbeelding 1) wordt aangeduid als Equus przewalskii of als Equus ferus przewalskii . Het ‘gewone’ paard, dat door de mens tam is gemaakt (gedomesticeerd), heeft de naam Equus ferus caballus. Het genoom van deze dieren is verschillend: het przewalskipaard heeft 66 chromosomen; het gewone paard heeft 64 chromosomen. Een kruising van een gewoon paard met een przewalskipaard levert vruchtbare nakomelingen (F1) op met 65 chromosomen. afbeelding 1 Stel dat jij mag bepalen welke van de twee wetenschappelijke namen het przewalskipaard krijgt.
Lange tijd werd aangenomen dat przewalskipaarden wilde paarden zijn: de voorouders van przewalskipaarden zouden nooit gedomesticeerd zijn geweest. Daarmee zouden przewalskipaarden de enige nog levende wilde paarden zijn. Wetenschappers uit verschillende landen hebben onderzocht of dat inderdaad zo is. Het genoom van de eerste gedomesticeerde paarden uit Kazachstan (botaj-paarden en borly-paarden, die circa 5000 jaar geleden leefden) werd vergeleken met dat van andere groepen paarden. Op grond van de resultaten is een cladogram opgesteld (afbeelding 2). afbeelding 2 uitgestorven gedomesticeerde paarden huidige gedomesticeerde paarden huidige przewalskipaarden in het wild uitgestorven przewalskipaarden borly-paarden (gedomesticeerd) botaj-paarden (gedomesticeerd) prehistorische wilde paarden ezels Over het cladogram worden de volgende uitspraken gedaan: 1 De huidige przewalskipaarden zijn wilde paarden. 2 De ezels zijn voorouders van de huidige przewalskipaarden. 3 De huidige przewalskipaarden zijn meer verwant aan huidige gedomesticeerde paarden dan aan prehistorische wilde paarden.
In de eerste helft van de vorige eeuw werden tientallen przewalskipaarden gevangen om in dierentuinen te houden. Uiteindelijk hebben slechts twaalf dieren zich daar succesvol voortgeplant. Alle nu levende przewalskipaarden stammen af van deze dieren. Door de enorme afname van het aantal przewalskipaarden is de genenpool afgenomen.
De kleine populatie przewalskipaarden heeft geleid tot inteelt bij de nakomelingen. Over inteelt worden de volgende uitspraken gedaan: 1 Door inteelt neemt de kans op het ontstaan van mutaties toe. 2 Inteelt vergroot de kans op een lagere fitness van de nakomelingen. 3 Door inteelt neemt het aandeel heterozygoten in de populatie toe.
Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar en noteer erachter of de betreffende uitspraak juist of onjuist is.