Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2025 · tijdvak 2

Vraag 20Verouderende eicellen

1 puntZelforganisatie van cellen

Behalve trisomie kunnen er ook andere chromosomale afwijkingen ontstaan. Er zijn een aantal factoren bekend die kunnen bijdragen aan het ontstaan van chromosomale afwijkingen in eicellen. Zo wordt bij oudere vrouwen crossing-over minder goed uitgevoerd.

Zoals op het examen

In rustende eicellen kunnen chromosomale afwijkingen worden veroorzaakt door reactieve zuurstofverbindingen. Deze verbindingen ontstaan als gevolg van de weefselschade die optreedt tijdens de ovulatie.

Zoals op het examen

De wetenschappers stelden de volgende hypothese op: de ovulatie-frequentie bepaalt het aantal chromosomale afwijkingen in eicellen. Zij toetsten dit bij drie groepen vrouwtjesmuizen: 1 muizen die voortdurend zwanger waren, doordat er mannetjes aanwezig waren 2 muizen waarbij de ovulaties onderdrukt werden met een hormoon-implantaat 3 muizen waarbij de puberteit geblokkeerd werd met behulp van een crispr-cas-behandeling De muizen in groep 2 kregen een implantaat met een hormoon dat ovulaties onderdrukt.

Zoals op het examen

Om een groep van 30 homozygote Gpr54 -knock-out muizen ( Gpr54 – Gpr54 – ) te verkrijgen werd de volgende werkwijze gevolgd: stap 1 Uit enkele (wildtype) vrouwtjesmuizen werden bevruchte eicellen weggenomen. stap 2 De bevruchte eicellen kregen de crispr-behandeling. stap 3 Heterozygote bevruchte eicellen ( Gpr54 + Gpr54 – ) werden ingebracht bij draagmoedermuizen. stap 4 Toen de nakomelingen die hieruit ontstonden (F1) volwassen waren, werden ze onderling gekruist. Hieruit ontstond een F2.

Zoals op het examen

Bij de crispr-behandeling (stap 2) ontstonden ook enkele bevruchte eicellen met het genotype Gpr54 – Gpr54 – .

Zoals op het examen

Licht toe waarom deze niet gebruikt konden worden voor stap 3 en 4.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk wat er gebeurt met de bevruchte eicel met twee defecte allelen, en wat dat betekent voor de rest van het proces.
  2. Kijk naar wat stap 3 en stap 4 vragen: waar het embryo ingebracht wordt en wat de F1 later doet.
  3. Denk na over wat een muis nodig heeft om nakomelingen te krijgen, en koppel dat aan het genotype.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Vergeet niet te schrijven welk gevolg het genotype heeft voor de muizen die eruit zouden ontstaan, niet alleen wat er met het embryo gebeurt.
  • Geef een complete verklaring die beide stappen noemt, want een antwoord over één stap levert vaak minder op.
  • Schrijf niet alleen dat iets niet kan, maar leg met een zin uit waarom dat zo is.
Genotype en fenotype bij knock-outmuizenHomozygoot en heterozygootVoortplanting en geslachtsrijpheid bij zoogdierenGebruik van gegevens uit de opgave bij een verklaring

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 19Alle vragenVraag 21 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland hun eerste kind krijgen, is in de afgelopen vijftig jaar gestegen van 24 naar 31 jaar. Met de leeftijd neemt de kans op chromosomale afwijkingen in eicellen toe. Wetenschappers hebben onderzocht of het mogelijk is om dit leeftijdseffect te vertragen. Bij vrouwen boven de 40 jaar is de kans op het ontstaan van een trisomie (een chromosoom extra) bij de bevruchting 30%. Een trisomie bij het embryo leidt meestal tot een miskraam. Trisomie ontstaat in de meeste gevallen door een fout tijdens de meiose bij de moeder. In afbeelding 1 zijn de verschillende stadia tijdens de oögenese en na de bevruchting met cijfers aangegeven. afbeelding 1

Behalve trisomie kunnen er ook andere chromosomale afwijkingen ontstaan. Er zijn een aantal factoren bekend die kunnen bijdragen aan het ontstaan van chromosomale afwijkingen in eicellen. Zo wordt bij oudere vrouwen crossing-over minder goed uitgevoerd.

In rustende eicellen kunnen chromosomale afwijkingen worden veroorzaakt door reactieve zuurstofverbindingen. Deze verbindingen ontstaan als gevolg van de weefselschade die optreedt tijdens de ovulatie.

De wetenschappers stelden de volgende hypothese op: de ovulatie-frequentie bepaalt het aantal chromosomale afwijkingen in eicellen. Zij toetsten dit bij drie groepen vrouwtjesmuizen: 1 muizen die voortdurend zwanger waren, doordat er mannetjes aanwezig waren 2 muizen waarbij de ovulaties onderdrukt werden met een hormoon-implantaat 3 muizen waarbij de puberteit geblokkeerd werd met behulp van een crispr-cas-behandeling De muizen in groep 2 kregen een implantaat met een hormoon dat ovulaties onderdrukt.

De puberteit van de muizen in groep 3 werd geblokkeerd door het gen Gpr54 knock-out te maken . Normaal zorgt dit gen ervoor dat de muizen geslachtsrijp worden. Met behulp van de crispr-cas-techniek werd midden in exon 1 een stuk van 67 baseparen ‘weggeknipt’, waardoor het gevormde eiwit niet functioneel is. Het bewerkte allel noteren we als Gpr54 – , het normale allel als Gpr54 + . In afbeelding 2 is het gen Gpr54 met daarin de vijf exons weergegeven. afbeelding 2 Hieronder staan uitspraken over het gevolg van de modificatie van Gpr54 . 1 In exon 1 treedt een frameshift-mutatie op. 2 Na translatie is het gevormde eiwit minstens 67 aminozuren korter. 3 De tertiaire structuur van het gevormde eiwit is veranderd.

Om een groep van 30 homozygote Gpr54 -knock-out muizen ( Gpr54 – Gpr54 – ) te verkrijgen werd de volgende werkwijze gevolgd: stap 1 Uit enkele (wildtype) vrouwtjesmuizen werden bevruchte eicellen weggenomen. stap 2 De bevruchte eicellen kregen de crispr-behandeling. stap 3 Heterozygote bevruchte eicellen ( Gpr54 + Gpr54 – ) werden ingebracht bij draagmoedermuizen. stap 4 Toen de nakomelingen die hieruit ontstonden (F1) volwassen waren, werden ze onderling gekruist. Hieruit ontstond een F2.

Bij de crispr-behandeling (stap 2) ontstonden ook enkele bevruchte eicellen met het genotype Gpr54 – Gpr54 – .

Licht toe waarom deze niet gebruikt konden worden voor stap 3 en 4.