Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2025 · tijdvak 2

Vraag 21Verouderende eicellen

2 puntenSelectie

Behalve trisomie kunnen er ook andere chromosomale afwijkingen ontstaan. Er zijn een aantal factoren bekend die kunnen bijdragen aan het ontstaan van chromosomale afwijkingen in eicellen. Zo wordt bij oudere vrouwen crossing-over minder goed uitgevoerd.

Zoals op het examen

In rustende eicellen kunnen chromosomale afwijkingen worden veroorzaakt door reactieve zuurstofverbindingen. Deze verbindingen ontstaan als gevolg van de weefselschade die optreedt tijdens de ovulatie.

Zoals op het examen

De wetenschappers stelden de volgende hypothese op: de ovulatie-frequentie bepaalt het aantal chromosomale afwijkingen in eicellen. Zij toetsten dit bij drie groepen vrouwtjesmuizen: 1 muizen die voortdurend zwanger waren, doordat er mannetjes aanwezig waren 2 muizen waarbij de ovulaties onderdrukt werden met een hormoon-implantaat 3 muizen waarbij de puberteit geblokkeerd werd met behulp van een crispr-cas-behandeling De muizen in groep 2 kregen een implantaat met een hormoon dat ovulaties onderdrukt.

Zoals op het examen

Om een groep van 30 homozygote Gpr54 -knock-out muizen ( Gpr54 – Gpr54 – ) te verkrijgen werd de volgende werkwijze gevolgd: stap 1 Uit enkele (wildtype) vrouwtjesmuizen werden bevruchte eicellen weggenomen. stap 2 De bevruchte eicellen kregen de crispr-behandeling. stap 3 Heterozygote bevruchte eicellen ( Gpr54 + Gpr54 – ) werden ingebracht bij draagmoedermuizen. stap 4 Toen de nakomelingen die hieruit ontstonden (F1) volwassen waren, werden ze onderling gekruist. Hieruit ontstond een F2.

Zoals op het examen

Bij de crispr-behandeling (stap 2) ontstonden ook enkele bevruchte eicellen met het genotype Gpr54 – Gpr54 – .

Zoals op het examen

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter wat het verschil was van de bijbehorende controle ten opzichte van de behandeling.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag bekijk je eerst de behandeling van elke groep in afbeelding 3.
  2. Daarna zoek je wat de controle bij die groep is, zodat je ziet waar die van de behandeling verschilt.
  3. Beschrijf per groep het verschil, en schrijf dat met het bijbehorende nummer op.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een zin die alleen de behandeling noemt, zonder het verschil met de controle, levert vaak te weinig punten op.
  • Let erop dat je alle drie de groepen beantwoordt, want elke groep telt mee in de score.
  • Schrijf het verschil per groep helder op, en niet alleen het nummer of een losse term.
Controlegroep bij een experimentVariabelen in een proefopzetHormonale regulatie van de ovulatie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 20Alle vragenVraag 22 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland hun eerste kind krijgen, is in de afgelopen vijftig jaar gestegen van 24 naar 31 jaar. Met de leeftijd neemt de kans op chromosomale afwijkingen in eicellen toe. Wetenschappers hebben onderzocht of het mogelijk is om dit leeftijdseffect te vertragen. Bij vrouwen boven de 40 jaar is de kans op het ontstaan van een trisomie (een chromosoom extra) bij de bevruchting 30%. Een trisomie bij het embryo leidt meestal tot een miskraam. Trisomie ontstaat in de meeste gevallen door een fout tijdens de meiose bij de moeder. In afbeelding 1 zijn de verschillende stadia tijdens de oögenese en na de bevruchting met cijfers aangegeven. afbeelding 1

Behalve trisomie kunnen er ook andere chromosomale afwijkingen ontstaan. Er zijn een aantal factoren bekend die kunnen bijdragen aan het ontstaan van chromosomale afwijkingen in eicellen. Zo wordt bij oudere vrouwen crossing-over minder goed uitgevoerd.

In rustende eicellen kunnen chromosomale afwijkingen worden veroorzaakt door reactieve zuurstofverbindingen. Deze verbindingen ontstaan als gevolg van de weefselschade die optreedt tijdens de ovulatie.

De wetenschappers stelden de volgende hypothese op: de ovulatie-frequentie bepaalt het aantal chromosomale afwijkingen in eicellen. Zij toetsten dit bij drie groepen vrouwtjesmuizen: 1 muizen die voortdurend zwanger waren, doordat er mannetjes aanwezig waren 2 muizen waarbij de ovulaties onderdrukt werden met een hormoon-implantaat 3 muizen waarbij de puberteit geblokkeerd werd met behulp van een crispr-cas-behandeling De muizen in groep 2 kregen een implantaat met een hormoon dat ovulaties onderdrukt.

De puberteit van de muizen in groep 3 werd geblokkeerd door het gen Gpr54 knock-out te maken . Normaal zorgt dit gen ervoor dat de muizen geslachtsrijp worden. Met behulp van de crispr-cas-techniek werd midden in exon 1 een stuk van 67 baseparen ‘weggeknipt’, waardoor het gevormde eiwit niet functioneel is. Het bewerkte allel noteren we als Gpr54 – , het normale allel als Gpr54 + . In afbeelding 2 is het gen Gpr54 met daarin de vijf exons weergegeven. afbeelding 2 Hieronder staan uitspraken over het gevolg van de modificatie van Gpr54 . 1 In exon 1 treedt een frameshift-mutatie op. 2 Na translatie is het gevormde eiwit minstens 67 aminozuren korter. 3 De tertiaire structuur van het gevormde eiwit is veranderd.

Om een groep van 30 homozygote Gpr54 -knock-out muizen ( Gpr54 – Gpr54 – ) te verkrijgen werd de volgende werkwijze gevolgd: stap 1 Uit enkele (wildtype) vrouwtjesmuizen werden bevruchte eicellen weggenomen. stap 2 De bevruchte eicellen kregen de crispr-behandeling. stap 3 Heterozygote bevruchte eicellen ( Gpr54 + Gpr54 – ) werden ingebracht bij draagmoedermuizen. stap 4 Toen de nakomelingen die hieruit ontstonden (F1) volwassen waren, werden ze onderling gekruist. Hieruit ontstond een F2.

Bij de crispr-behandeling (stap 2) ontstonden ook enkele bevruchte eicellen met het genotype Gpr54 – Gpr54 – .

Afbeelding 3 toont de behandeling van de drie groepen vrouwtjesmuizen gedurende 14 maanden. Om het aantal chromosomale afwijkingen te bepalen, werden na twee maanden (2 m) en na veertien maanden (14 m) eicellen uit de eierstokken afgenomen bij alle vrouwtjesmuizen. afbeelding 3 In elke groep was een controle aanwezig (afbeelding 3).

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter wat het verschil was van de bijbehorende controle ten opzichte van de behandeling.