Vraag 8Jakobskruiskruid uit de berm
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Lees in de tekst wat er met senecionine gebeurt, van vorming tot transport.
- Bedenk bij elke uitspraak welk proces of welk transport erin wordt genoemd.
- Vergelijk elke uitspraak met wat de tekst zegt over de route van de PA's.
- Beoordeel alle drie de nummers en noteer bij elk nummer juist of onjuist.
Hier verliezen leerlingen punten
- Bij elk nummer moet je kiezen. Een nummer zonder juist of onjuist levert geen punt op.
- Let goed op welk proces een uitspraak noemt, want een juist begrip kan bij het verkeerde proces horen.
- Gebruik de tekst als bron. Een uitspraak die algemeen klinkt, is niet automatisch juist.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Jakobskruiskruid is een plant die geliefd is bij bijen en vlinders. De soort wordt daarom veel gebruikt bij ecologisch bermbeheer om bermen mee in te zaaien. Veehouders zijn daar meestal niet blij mee: de plant is namelijk giftig voor runderen en paarden. afbeelding 1 Jakobskruiskruid ( Jacobaea vulgaris, afbeelding 1) is een inheemse plant die vroeger alleen voorkwam in de duinen. De plant groeit daar op zuidhellingen waar konijnen en zandverstuiving ervoor zorgen dat er weinig begroeiing is. De plant is tweejarig. Hij vormt in het eerste jaar een bladrozet en een groot wortelstelsel. In het tweede jaar komt de plant tot bloei en produceert dan enorm veel pluizige zaden. Hierna sterft de plant af.
Grazers mijden jakobskruiskruid, afbeelding 2 omdat de plant bittere afweerstoffen tegen vraat produceert. Dit zijn de zogenoemde pyrrolizidine alkaloïden (PA’s). Een van deze PA’s is senecionine. Deze stof wordt gevormd uit de voorloperstof putrescine (afbeelding 2, C 4 H 12 N 2 ). Senecionine wordt met de organische sapstroom vervoerd naar alle delen van de plant. Daar kan het vervolgens worden omgezet in andere PA’s, die ook via die route worden getransporteerd. Om putrescine te produceren moet een plant ten minste drie verschillende anorganische verbindingen opnemen.
Hieronder staan uitspraken over PA’s. 1 Vorming van senecionine uit putrescine is een vorm van stikstofassimilatie. 2 PA’s worden via de bastvaten vervoerd. 3 Transport van PA’s vindt vooral plaats door worteldruk.
Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.