Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2026 · tijdvak 1

Vraag 41Zetmeelmatten voor de kust

2 puntenZelforganisatie van ecosystemen

De netto primaire productie (NPP) in kust-ecosystemen is hoger dan die van een gelijke oppervlakte midden op de oceaan. Dat komt doordat in kust-ecosystemen veel meer fotosynthese plaatsvindt. Hieronder staan uitspraken over kust-ecosystemen. 1 Kust-ecosystemen dragen meer bij aan de opname van koolstof in organische stoffen dan een gelijke oppervlakte midden op de oceaan. 2 De BPP van kust-ecosystemen is hoger dan die van de open oceaan. 3 De aanwezigheid van biobouwers vergroot het aantal niches in een kust-ecosysteem.

Zoals op het examen

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de drie uitspraken over afbeelding 5 één voor één en zoek bij elke uitspraak welke gegevens uit de afbeelding je nodig hebt.
  2. Vergelijk per uitspraak wat er in de grafiek te zien is met wat de uitspraak beweert.
  3. Let bij elke uitspraak op welke plaats en welke plant worden genoemd, en zoek de bijbehorende gegevens in de grafiek op.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf bij elk nummer duidelijk juist of onjuist, want een nummer zonder beoordeling levert geen punt op.
  • Controleer of elke uitspraak helemaal klopt, inclusief de conclusie die erin staat, en niet alleen het deel dat je herkent.
  • Haal de plaats en de plantsoort niet door elkaar, en vergelijk alleen de gegevens die bij de uitspraak horen.
Gegevens aflezen uit een staafdiagramHypothese toetsen aan experimentele resultatenConclusies beoordelen op basis van onderzoeksgegevens

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 40Alle vragen

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Wereldwijd worden kust-ecosystemen aangetast door klimaatverandering en andere menselijke invloeden. Wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen doen onderzoek naar de effectiviteit van het gebruik van zetmeelmatten bij het herstel van deze ecosystemen. Kust-ecosystemen zijn belangrijk als kraamkamer voor mariene organismen en voor kustbescherming en recreatie. Veel kust-ecosystemen worden gevormd door ‘biobouwers’ (ecosystem engineers). Dit zijn soorten die het milieu waarin zij voorkomen in sterke mate positief beïnvloeden. Voorbeelden zijn zeegrassoorten ( Zostera sp. , afbeelding 1) die uitgestrekte velden vormen op ondiepe plekken langs de kust, en slijkgrassoorten ( Sporobolus sp. , afbeelding 2) die alleen bij hoogwater onder water staan. afbeelding 1 afbeelding 2 Zeegras- en slijkgrasvelden zijn een belangrijk onderdeel van kust-ecosystemen. Deze velden remmen de waterstroming, waardoor zand en slib kunnen bezinken. Hun wortelstelsels stabiliseren het sediment, waardoor ook andere planten zich kunnen vestigen. Hierdoor neemt de biodiversiteit toe. Klimaatverandering heeft verschillende gevolgen die een negatieve invloed hebben op biobouwers zoals zeegras en slijkgras. Hierdoor worden kust-ecosystemen aangetast.

De netto primaire productie (NPP) in kust-ecosystemen is hoger dan die van een gelijke oppervlakte midden op de oceaan. Dat komt doordat in kust-ecosystemen veel meer fotosynthese plaatsvindt. Hieronder staan uitspraken over kust-ecosystemen. 1 Kust-ecosystemen dragen meer bij aan de opname van koolstof in organische stoffen dan een gelijke oppervlakte midden op de oceaan. 2 De BPP van kust-ecosystemen is hoger dan die van de open oceaan. 3 De aanwezigheid van biobouwers vergroot het aantal niches in een kust-ecosysteem.

Aantasting van zeegrasvelden kan ertoe leiden dat het ecosysteem compleet verandert. In afbeelding 3 is deze verandering weergegeven. Als een zeegrasveld (fase 1) wordt aangetast, kan dit leiden tot een omslagpunt (fase 2). Hierdoor raakt het ecosysteem blijvend veranderd (fase 3), en is herstel naar fase 1 heel erg moeilijk. afbeelding 3 zeegras zeegras en algen algen Hieronder staan uitspraken over het aantastingsproces van zeegrasvelden. 1 In fase 2 is sprake van een evenwichtssituatie. 2 De groei van zeegras stimuleert de opwerveling van sediment. 3 Fase 3 is een climax-ecosysteem.

Het herstel van zeegras- en slijkgrasvelden mislukt vaak doordat structuren ontbreken waaraan zij zich kunnen hechten. Bij de kust van Bonaire en de kust van Texel werd onderzocht of het plaatsen van zetmeelmatten (afbeelding 4) effectief is voor het herstel van zeegras- en slijkgrasvelden. afbeelding 4 van bovenaf gezien vanaf de zijkant gezien De zetmeelmatten zijn gemaakt van aardappelafval. Daardoor worden er geen producten gebruikt die anders als eten voor mensen of dieren gebruikt zouden kunnen worden.

Zetmeelmatten kunnen op de zeebodem geplaatst worden om de waterbeweging af te zwakken. Ze kunnen ook net onder het bodemoppervlak geplaatst worden om het sediment te stabiliseren. De onderzoekers hadden twee hypothesen geformuleerd: 1 Zetmeelmatten op de zeebodem hebben een positief effect op de overleving en de groei van slijkgras. 2 Zetmeelmatten onder het bodemoppervlak hebben een positief effect op de overleving en de groei van zeegras. Om deze hypotheses te testen, werden zetmeelmatten aangebracht in de proefgebieden en werden er daarna jonge planten (slijkgras of zeegras) geplant in de matten. Als controle werd hetzelfde aantal jonge planten op een oppervlak zonder zetmeelmatten geplant. Na ruim twaalf maanden werd de overleving van de jonge planten bepaald. De groei werd bepaald door het aantal nieuwe scheuten van deze planten te tellen per zetmeelmat of per controle-oppervlak. De resultaten van het experiment bij Bonaire en bij Texel zijn weergegeven in afbeelding 5. afbeelding 5 Hieronder staan uitspraken over de resultaten in afbeelding 5. 1 De resultaten ondersteunen hypothese 1 en hypothese 2. 2 De resultaten bewijzen dat zetmeelmatten onder het bodemoppervlak het sediment stabiliseren. 3 De resultaten laten zien dat bij Texel beter kan worden gekozen voor zeegras dan voor slijkgras.

Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.