Enzymen versnellen de reacties in de cel
In elke cel verlopen duizenden chemische reacties. Enzymen zorgen ervoor dat die reacties snel genoeg gaan, en dat is op het vwo-examen een kernbegrip van stofwisseling.
In elke cel verlopen duizenden chemische reacties. Bijna al die reacties worden gekatalyseerd door enzymen. Een enzym is een eiwit dat een reactie versnelt.
Een enzym verandert zelf niet tijdens de reactie. Het wordt dus niet verbruikt en kan opnieuw werken. Daarom is een kleine hoeveelheid enzym vaak genoeg voor veel omzetting.
Elk enzym heeft een actief centrum. Daar past een bepaald substraat precies in, zoals een sleutel in een slot. Daarom werkt een enzym meestal maar op één soort stof, of op een kleine groep verwante stoffen.
Zonder enzym verloopt een reactie vaak heel langzaam. Het enzym verlaagt de activeringsenergie. Daardoor hebben de deeltjes minder energie nodig om te reageren, en gaat de reactie sneller.
Enzymen werken alleen goed binnen een bepaald temperatuurbereik en bij een bepaalde zuurgraad. Bij te hoge temperatuur verandert de ruimtelijke vorm van het eiwit. Het actieve centrum past dan niet meer op het substraat, en het enzym is gedenatureerd.
Onthoud
Enzymen zijn eiwitten die chemische reacties in de cel versnellen.
Een enzym wordt tijdens de reactie niet verbruikt.
Het actieve centrum past alleen bij een bepaald substraat.
Enzymen verlagen de activeringsenergie van een reactie.
Te hoge temperatuur of een verkeerde zuurgraad verandert de vorm van het enzym.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een cel moet waterstofperoxide snel afbreken, want die stof is giftig. Het enzym catalase zet waterstofperoxide om in water en zuurstof.
- 1
Schrijf de reactie op: 2 H₂O₂ → 2 H₂O + O₂.
Veelgemaakte fouten
Een enzym wordt niet verbruikt, dus denk niet dat het na de reactie verdwijnt. Het kan opnieuw werken.
Een enzym maakt een reactie niet mogelijk die anders helemaal niet kan. Het versnelt een reactie die al kan verlopen.
Een enzym past op een bepaald substraat, niet op elke stof. Leg uit met het actieve centrum en de vorm van het enzym.
Snel checken
Wat doet een enzym tijdens een chemische reactie in de cel?
Waarom werkt een enzym meestal maar op één soort stof?