toelichten hoe aerobe dissimilatie plaatsvindt;

Sinds 2018 19× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Aerobe dissimilatie

Bij aerobe dissimilatie breekt de cel glucose af met zuurstof en haalt zo energie uit voedsel. Dit proces levert de ATP waarmee cellen hun werk doen, en een tekort aan zuurstof raakt daarom alles wat energie kost.

Aerobe dissimilatie is het afbreken van glucose met zuurstof. Daarbij komt energie vrij, die de cel opslaat in ATP. Het proces verloopt in drie stappen.

De glycolyse vindt plaats in het cytoplasma. Glucose wordt daar gesplitst in twee moleculen pyruvaat. Hierbij ontstaat een klein beetje ATP. Zuurstof is in deze stap nog niet nodig.

Daarna gaat het pyruvaat de mitochondriën in. In de citroenzuurcyclus wordt het verder afgebroken tot koolstofdioxide. Daarbij ontstaan elektronendragers, zoals NADH en FADH2, en nog wat ATP.

De elektronendragers brengen hun elektronen af in de elektronentransportketen op het binnenmembraan van de mitochondriën. Zuurstof is de eindacceptor van die elektronen en wordt omgezet in water. De vrijkomende energie gebruikt de cel om via ATP-synthase veel ATP te maken. Zonder zuurstof stopt deze keten, en daalt de ATP-productie sterk.

Onthoud

  • Glycolyse verloopt in het cytoplasma en heeft geen zuurstof nodig.

  • In de mitochondriën worden pyruvaat en elektronendragers gevormd, en komt koolstofdioxide vrij.

  • Zuurstof vangt aan het eind van de elektronentransportketen de elektronen op.

  • Het grootste deel van de ATP ontstaat in de elektronentransportketen op het binnenmembraan.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Bij deze vraag moet je uitleggen hoe het watertransport naar de bladeren afneemt door zuurstoftekort in de wortelcellen.

  1. 1

    In de tekst staat dat de luchtholten in de bodem met water gevuld zijn, dus de wortelcellen krijgen weinig zuurstof.

Veelgemaakte fouten

  • Glycolyse gebeurt niet in de mitochondriën, maar in het cytoplasma, en daar is zuurstof niet nodig.

  • Zuurstof breekt glucose niet direct af, maar vangt aan het eind van de elektronentransportketen de elektronen op.

  • Ga bij ATP-productie niet alleen naar de glycolyse kijken, want het grootste deel ontstaat in de elektronentransportketen.

Snel checken

In welk deel van de cel vindt de citroenzuurcyclus plaats bij aerobe dissimilatie?

Welke stof is bij aerobe dissimilatie de eindacceptor van de elektronen in de elektronentransportketen?