Uitscheiding door lever, nieren, longen en huid
Uitscheiding is het verwijderen van stoffen die uit de stofwisseling komen en die het lichaam niet nodig heeft. Bij het examen gaat het vaak over giftige stoffen en over de rol van de organen die ze afvoeren.
Uitscheiding is het afvoeren van stoffen uit de stofwisseling die het lichaam niet nodig heeft. Ontlasting telt niet mee. Die bestaat uit onverteerde resten en hoort bij de vertering.
De lever is belangrijk bij de afbraak van aminozuren. Daarbij ontstaat het giftige ammoniak. De lever zet dat om tot ureum. Het ureum gaat via het bloed naar de nieren. Ook bilirubine, een afbraakproduct van hemoglobine, verlaat het lichaam via de lever.
De nieren filteren het bloed. Ze halen ureum, overtollig water en overtollige zouten eruit. Zo ontstaat urine. Daarna nemen de nieren nuttige stoffen weer terug in het bloed, zoals glucose en een deel van het water.
De longen scheiden kooldioxide uit. Dat ontstaat bij de celademhaling. Bij het uitademen verlaat het lichaam die kooldioxide, samen met waterdamp.
De huid scheidt zweet af. Zweet bestaat vooral uit water en zouten. Het bevat ook een kleine hoeveelheid ureum. Het zweet koelt het lichaam bovendien af.
Onthoud
Uitscheiding gaat om stoffen uit de stofwisseling die het lichaam niet nodig heeft.
De lever zet giftig ammoniak om tot ureum.
De nieren maken urine van het filtraat uit het bloed.
De longen scheiden kooldioxide en waterdamp uit.
De huid scheidt zweet af met water, zouten en een beetje ureum.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag reken je uit hoeveel kilogram hooi dodelijk is voor een koe van 600 kilogram.
- 1
De dodelijke dosis is 2,5 mg PA per kilogram lichaamsgewicht. Voor 600 kilogram is dat 600 × 2,5 = 1500 mg PA.
Veelgemaakte fouten
Ontlasting is geen uitscheiding, want het bestaat uit onverteerde resten en hoort bij de vertering.
De nieren maken het ureum niet zelf, want de lever maakt het en de nieren filteren het uit het bloed.
De longen nemen niet alleen zuurstof op, want ze geven ook kooldioxide en waterdamp af.
Snel checken
Waarom is de lever nodig bij de uitscheiding van ureum?
Welke stoffen scheidt het lichaam uit via de longen?