Verschillen tussen ziekteverwekkers
Ziekteverwekkers verschillen in bouw en in de manier waarop ze zich vermenigvuldigen. Dat bepaalt hoe het afweersysteem ze herkent en welke bestrijding werkt.
Ziekteverwekkers zijn organismen of virussen die ziekte veroorzaken. Je moet vier groepen kunnen onderscheiden: bacteriën, virussen, schimmels en parasitaire organismen zoals protisten en wormen. Ze verschillen in bouw, in hoe ze zich vermenigvuldigen en in hoe het afweersysteem of een medicijn ze aanpakt.
Bacteriën zijn eencellig en hebben geen celkern. Ze hebben wel een eigen stofwisseling en een celwand. Ze delen zich zelfstandig, vaak snel. Antibiotica werken daarom tegen bacteriën, omdat ze processen in de bacterie aantasten die bij mensencellen anders verlopen.
Virussen zijn geen cel. Ze bestaan uit erfelijk materiaal in een eiwitmantel. Ze hebben geen eigen stofwisseling. Ze kunnen zich alleen vermenigvuldigen in een gastheercel. Antibiotica werken dus niet tegen virussen.
Schimmels hebben een celkern en zijn dus eukaryoten. Ze kunnen eencellig zijn, zoals gist, of meercellig. Protisten zijn eencellige eukaryoten, zoals het malariaparasiet. Parasitaire wormen zijn meercellig en leven in of op de gastheer.
Onthoud
Bacteriën zijn eencellig en hebben een eigen stofwisseling en celwand.
Virussen zijn geen cel en hebben een gastheercel nodig om zich te vermenigvuldigen.
Schimmels, protisten en wormen hebben een celkern, dus ze zijn eukaryoten.
Antibiotica werken alleen tegen bacteriën, niet tegen virussen.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een patiënt heeft een infectie. De arts wil weten of antibiotica zinvol zijn.
- 1
Eerst bepaal je welke ziekteverwekker de infectie veroorzaakt.
Veelgemaakte fouten
Je denkt dat virussen net zo gebouwd zijn als bacteriën. Onthoud dat een virus geen cel is en geen eigen stofwisseling heeft.
Je past antibiotica toe op alle infecties. Bepaal eerst of de ziekteverwekker een bacterie is.
Je noemt schimmels bacteriën. Schimmels hebben een celkern en vallen in een andere groep.
Snel checken
Welke ziekteverwekker is geen cel?
Welke uitspraak over antibiotica is juist?