Voedselrelaties tussen organismen
Organismen zijn met elkaar verbonden doordat ze elkaar eten. Bij het examen moet je deze relaties kunnen beschrijven en gebruiken in een redenering.
Een voedselrelatie ontstaat wanneer het ene organisme het andere eet. Zo ontstaat een voedselketen. Aan het begin staan producenten, meestal planten of algen. Zij maken zelf voedsel met zonlicht.
Daarna komen de consumenten. Zij eten andere organismen. Een planteneter is een herbivoor en een vleeseter is een carnivoor. Een alleseter eet zowel planten als dieren.
Aan het eind van een keten staan de destructenten, zoals schimmels en bacteriën. Zij breken dode resten af.
In de natuur eten dieren vaak meerdere soorten. Daarom lopen ketens in elkaar over. Samen vormen ze een voedselweb. Een voedselweb laat beter zien hoe een ecosysteem werkt.
- Een producent maakt zelf voedsel.
- Een consument eet andere organismen.
- Een destructent breekt dode resten af.
Onthoud
Een voedselketen begint altijd bij een producent.
Een pijl in een voedselketen wijst van de prooi naar de eter.
Consumenten worden ingedeeld naar wat ze eten.
Meerdere voedselketens samen vormen een voedselweb.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet twee argumenten geven. Het eerste gaat over de aanwezigheid van de waterspreeuw, het tweede over de afwezigheid.
- 1
In de tekst staat dat de waterspreeuw ook kleine visjes eet.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen zien een dier als eter van maar één soort. Kijk eerst naar alle prooien die in de tekst genoemd worden.
Leerlingen verwarren een producent met een planteneter. Een producent maakt zelf voedsel met licht, een planteneter is een consument.
Leerlingen zetten pijlen de verkeerde kant op. Teken de pijl van de prooi naar de eter, dus van voedsel naar consument.
Snel checken
Een waterspreeuw eet larven van steenvliegen. Die larven eten algen. Welke uitspraak over deze voedselketen klopt?
In de tekst eet de waterspreeuw larven en ook kleine visjes. Wat zegt dit over zijn plaats in het voedselweb?