Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2023 · tijdvak 1

Vraag 24Olieprijzenoorlog in het vat

2 puntenProducentengedrag
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst wanneer een bedrijf winst maakt, en welke twee bedragen je daarvoor naast elkaar moet zetten.
  2. In bron 2 vind je de kosten per vat voor de VS, dus lees die kostenlijn zorgvuldig af.
  3. Bereken de oude prijs met het percentage uit het krantenbericht en vergelijk die met dezelfde kosten.
  4. Laat in je berekening zien welke getallen je gebruikt en wat je concludeert over beide prijzen.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Bij het aflezen van bron 2 pak je vaak de verkeerde lijn, dus controleer welke kosten je nodig hebt.
  • Een uitkomst zonder tussenstappen levert geen volledige punten op, dus schrijf elke stap op.
  • Zonder conclusie over zowel de oude als de nieuwe prijs mis je het laatste punt, dus formuleer die er altijd bij.
Winst en kostendekkende prijsGegevens aflezen uit een grafiekProcentuele prijsverandering berekenenEen berekening met een conclusie onderbouwen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 23Alle vragenVraag 25 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De oliemarkt is een wispelturige markt, dit werd goed zichtbaar kort na de uitbraak van het coronavirus in 2020. Uit een krant, maart 2020: Een gigantische klap voor de olieprijs: binnen één dag met 30% gedaald naar US$ 30 per vat ruwe olie. Voor deze historische prijsdaling zijn twee belangrijke oorzaken. Ten eerste werd in China − vanwege een uitbraak van het coronavirus − een groot deel van de industrie tijdelijk stilgelegd. China is ’s werelds grootste importeur van olie. Ten tweede is tussen Rusland en Saoedi-Arabië een concurrentiestrijd om meer marktaandeel uitgebroken. Er is sprake van een beperkt aantal aanbieders die de oliemarkt domineren, namelijk Rusland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten (VS).

Gebruik het krantenbericht.

Het gevecht om marktaandeel kan opgevat worden als een simultaan spel. Gebruik bron 1.

Gebruik bron 1.

De dalende olieprijzen waren aanleiding voor Saoedi-Arabië en Rusland om met elkaar in overleg te gaan. De Saoedische minister van Energie stelde: “We bevinden ons in een gevangenendilemma. Daarom stel ik voor dat we afspraken maken over de maximale hoeveelheid olie die we aanbieden om zo de prijzen te verhogen.” De Russische minister van Energie reageerde op zijn Saoedische collega: “Laten we wachten met afspraken maken tot de VS hebben gereageerd op de prijsdaling. Als de VS de huidige productie handhaven, kunnen zij bij een prijsdaling van 30% naar US$ 30 per vat niet winstgevend produceren, terwijl zij dat bij de oude prijs wel konden. Ik verwacht dat de VS de oliemarkt zullen verlaten, zodat de concurrentie op lange termijn wordt beperkt.” Gebruik bron 2.

Toon met een berekening aan dat de VS bij de nieuwe prijs niet winstgevend kunnen produceren, terwijl zij dat bij de oude prijs wel konden.