Economie havo 2023 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op woensdag 24 mei 2023.
- vragen
- 31
- punten
- 57
- N-term
- 1,9
Opgave 1Brood op de plank
- 1Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste redenering. De verzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor werkenden in loondienst is een …(1)… verzek…Asymmetrische informatie2p
- 2Toon met een berekening aan dat meer dan 40% van de zzp’ers geen aov heeft.Risico en verzekeren1p
- 3Leg met behulp van bron 1 uit dat arbeidsongeschiktheid kan leiden tot denivellering van secundaire inkomens tussen zzp’ers.Ongelijkheid en herverdeling2p
- 4Leg de stelling van het vakbondslid uit.Ongelijkheid en herverdeling2p
- 5Leg uit waarom er bij het broodfonds geen sprake is van asymmetrische informatie, en dat het risico op averechtse selectie en moral hazard heel klein is.Asymmetrische informatie3p
- 6Bereken het bedrag dat Nelleke over een periode van twee jaar per saldo moet betalen bij deelname aan het broodfonds.Risico en verzekeren3p
Opgave 2Wokakkoord
- 7Leg uit dat bij de investering in omscholingstrajecten sprake is van verzonken kosten voor de sector van Aziatische restaurants.Markt falen2p
- 8Verklaar dit gevolg van de WAV op de loonontwikkeling van specialiteitenkoks.Arbeidsmarkt1p
- 9Bereken het evenwichtsloon op de markt van specialiteitenkoks voor Aziatische restaurants na de toegenomen vraag.Marktmechanisme1p
- 10Bereken met hoeveel specialiteitenkoks het quotum van 900 koks moet worden verhoogd om het tekort aan koks volledig op te heffen bij een loon van € 25.000.Marktmechanisme2p
- 11Leg uit dat een daling van de gemiddelde loonkosten kan leiden tot een toename van de totale omzet van de restaurants.Consumentengedrag2p
- 12Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste redenering. De sterke economische groei in Azië zorgt ervoor dat de vraag naar koks in Azië …(1)…. In de g…Marktvraag2p
Opgave 3Auto van de zaak
- 13Leg uit dat de nieuwe regeling van fiscale bijtelling de negatieve externe effecten van het autorijden kan terugdringen.Markt falen, overheidsingrijpen en welvaart2p
- 14Leg uit dat de nieuwe regeling van fiscale bijtelling een gunstig effect kan hebben op innovatie en daarmee op de structurele groei van de economie.Economische groei2p
- 15Bereken hoeveel belasting Meryem in 2023 extra moet betalen als gevolg van de door haar gekozen auto van de zaak.Ongelijkheid en herverdeling2p
Opgave 4Een historisch lage rente
- 16Leg uit dat de renteverlaging door de ECB kan leiden tot een hogere inflatie.Overheid, centrale bank en conjunctuur2p
- 17Leg uit dat verwachte deflatie een negatieve invloed heeft op de economische groei.Conjunctuur en conjuncturele verschijnselen2p
- 18Leg uit dat een renteverlaging van de ECB zorgt voor een verslechtering van de internationale concurrentiepositie van de VS.Economische groei2p
- 19Leg de stelling van de econoom uit met behulp van bron 1.Gezinnen ruilen over de tijd2p
Opgave 5Olieprijzenoorlog in het vat
- 20Citeer de zin uit het krantenbericht waaruit blijkt dat de prijsdaling van ruwe olie mede wordt veroorzaakt door een verandering van de vraag.Marktvraag1p
- 21Van welke marktvorm is er sprake op de markt voor ruwe olie? Verklaar je antwoord aan de hand van twee relevante kenmerken van deze marktvorm.Marktvormen2p
- 22Leg uit dat beide landen zich in een gevangenendilemma bevinden. Doe het als volgt: − Leg uit of beide landen een dominante strategie hebben. − Beredeneer ve…Speltheorie2p
- 23Verklaar de uitkomst in de cel rechtsonder in de tabel. Betrek in je antwoord de prijselasticiteit van de vraag.Speltheorie2p
- 24Toon met een berekening aan dat de VS bij de nieuwe prijs niet winstgevend kunnen produceren, terwijl zij dat bij de oude prijs wel konden.Producentengedrag2p
- 25Zal de VS op korte termijn de olieproductie stoppen en de oliemarkt verlaten? Verklaar je antwoord.Producentengedrag2p
- 26Beredeneer op welke manier de dalende olieprijs kan leiden tot een prijsstijging van het gebruik van olietankers voor olieopslag.Marktmechanisme2p
- 27Beredeneer op welke manier de dalende olieprijs ertoe kan leiden dat investeerders in duurzame energieproductie een lagere winstgevendheid op hun investering…Consumentengedrag2p
Opgave 6Treinmonopolie
- 28Maak van de onderstaande zin een economisch juiste redenering. De overheid heeft een wettelijk monopolie ingesteld vanwege de hoge …(1)… en vanwege de mogeli…Marktvormen1p
- 29Leg uit waarom de marginale kosten gelijk zijn aan de gemiddelde variabele kosten.Kostenstructuur en opbrengsten1p
- 30Leg met behulp van bron 1 uit bij welke prijs er sprake is van een minimaal totaal verlies.Producentengedrag2p
- 31Leg uit van welke marktvorm er sprake is op de markt van passagiersvervoer per trein vanaf 2008.Marktvormen1p