Economie havo 2025 · tijdvak 1
Centraal examen, afgenomen op woensdag 21 mei 2025.
- vragen
- 29
- punten
- 56
- N-term
- 1,3
Opgave 1Analyse van het m inimumuurloon
- 1Leg de uitspraak van econoom 1 uit.Economische groei2p
- 2Leg de uitspraak van econoom 2 uit.Economische groei2p
- 3Leg uit welk effect het verhogen van het minimumuurloon heeft op de werkloosheid.Arbeidsmarkt2p
- 4Bereken hoeveel procent het minimumuurloon van een 20-jarige hoger is dan dat van een 16-jarige.Arbeidsmarkt1p
- 5Bereken hoe hoog het minimumuurloon op 31 juli 2024 van de 16-jarige moet zijn om minimaal dezelfde koopkracht te behouden als op 31 maart 2024.Conjunctuur en conjuncturele verschijnselen2p
- 6Noem twee voorbeelden van anticyclisch begrotingsbeleid van de overheid, in een laagconjunctuur.Overheid, centrale bank en conjunctuur2p
- 7Leg uit of de centrale bank de rente zal verhogen of verlagen om de inflatie te laten stijgen.Overheid, centrale bank en conjunctuur2p
Opgave 2Fietsen op Bonaire
- 8Maak van onderstaande tekst een economisch juiste redenering. De Bonairiaanse fietsverhuurmarkt kan worden gezien als een markt van ...(1)…. De huurfietsen k…Marktvormen2p
- 9Zijn de variabele kosten degressief, proportioneel of progressief? Leg je antwoord uit.Kostenstructuur en opbrengsten2p
- 10Bereken het resultaat per dag van Hopi Bon.Producentengedrag3p
- 11Leg het welvaartseffect uit als Hopi Bon een lagere prijs rekent dan de prijs bij maximale winst. Doe het als volgt: − Leg het effect van een lagere prijs ui…Consumentengedrag3p
- 12Zal de omzet van Hopi Bon stijgen of dalen? Leg je antwoord uit door eerst de prijselasticiteit van de vraag te berekenen.Consumentengedrag3p
- 13Leg uit of het plan van de directeur voldoet aan de twee voorwaarden van prijsdiscriminatie.Producentengedrag2p
- 14Leg uit dat een eigen risico beide problemen op kan lossen.Asymmetrische informatie2p
Opgave 3CO 2 -rechten
- 15Geef een verklaring waarom het emissierechtensysteem bedrijven kan prikkelen om minder CO 2 uit te stoten.Markt falen, overheidsingrijpen en welvaart1p
- 16Leg uit of beide bedrijven in een gevangenendilemma terecht komen. Ga als volgt te werk: − Leg met behulp van getallen uit hoe de dominante strategie van bei…Speltheorie2p
- 17Leg uit dat de hoge verzonken kosten ervoor kunnen zorgen dat de totale CO 2 -uitstoot niet daalt.Markt falen2p
- 18Leg uit dat het grotendeels toewijzen van emissierechten aan internationaal opererende bedrijven een vorm van protectie is.Economische groei2p
- 19Leg beide gevolgen uit voor het groen bbp.Macro economische kringloop, nationaal inkomen en welvaart2p
- 20Benoem het effect van dit andere systeem van de EU op de negatieve externe effecten van CO 2 -uitstoot.Markt falen, overheidsingrijpen en welvaart1p
Opgave 4AOW-leeftijd
- 21Wordt de AOW-uitkering volgens het kapitaaldekkingsstelsel of het omslagstelsel gefinancierd? Motiveer je keuze.Pensioenen1p
- 22Leg uit dat het verhogen van de AOW-leeftijd de betaalbaarheid van de AOW verbetert. Maak in je antwoord gebruik van zowel de inkomsten als de uitgaven van d…De overheid ruilt over de tijd2p
- 23Leg uit dat maatregel 1 op langere termijn kan leiden tot hogere collectieve zorguitgaven.Markt falen, overheidsingrijpen en welvaart2p
- 24Toon met een berekening aan dat door maatregel 2 de koopkrachtdaling voor een (echt)paar minimaal 6% is bij een inflatie van 1%.Conjunctuur en conjuncturele verschijnselen2p
- 25Bereken hoeveel euro een alleenstaande oudere extra in box 1 moet betalen door maatregel 3.Ongelijkheid en herverdeling2p
Opgave 5AI in de verzekeringssector
- 26Geef een verklaring waarom de verzekeringsmarkt een markt is van onvolkomen concurrentie.Marktvormen1p
- 27Leg uit dat de inzet van artificiële intelligentie kan leiden tot een afname van averechtse selectie.Asymmetrische informatie2p
- 28Leg de uitspraak van de toezichthouder uit.Risico en verzekeren2p
- 29Leg de gevolgen van de grotere inzet van artificiële intelligentie door buitenlandse verzekeraars uit voor de winstgevendheid van binnenlandse verzekeraars.Asymmetrische informatie2p