Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2025 · tijdvak 1

Vraag 20CO 2 -rechten

1 puntMarkt falen, overheidsingrijpen en welvaart
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de tekst staat wat de EU doet met de prijs van een emissierecht, dus lees dat deel goed.
  2. Bedenk welke kosten bij de uitstoot horen en wie die kosten nu draagt.
  3. Beschrijf daarna het gevolg van deze maatregel voor de negatieve externe effecten van de uitstoot.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Leg uit wat er met de prijs gebeurt, niet alleen dat de prijs verandert.
  • Gebruik de term negatieve externe effecten en zeg in één zin wat er met die effecten gebeurt.
  • Schrijf een volledige zin met een conclusie, geen los woord of losse term.
Negatieve externe effectenMaatschappelijke kosten en private kostenWerking van emissiehandel

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 19Alle vragenVraag 21 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De landen van de Europese Unie (EU) hebben een akkoord gesloten waarin staat dat de uitstoot van CO 2 fors moet dalen. De EU geeft elke lidstaat een hoeveelheid CO 2 -emissierechten. Een emissierecht geeft het recht tot uitstoot van één ton CO 2 . De overheid van een lidstaat mag deze emissierechten verdelen onder haar bedrijven. De bedrijven kunnen de emissierechten met elkaar verhandelen. Als een bedrijf meer CO 2 wil uitstoten, moet het rechten kopen van een bedrijf dat bereid is minder CO 2 uit te stoten (dan wat het aan emissierechten van de overheid heeft gekregen).

Bedrijven kunnen ook ervoor kiezen om duurzamer te produceren waardoor zij minder emissierechten hoeven op te kopen. Een econoom onderzoekt de casus van twee bedrijven: Gas en Kolen. In het model van de econoom staan winstveranderingen voor beide bedrijven voor het komende jaar. Pay-offmatrix winstveranderingen in miljoenen euro’s Kolen kopen emissierechten investeren in duurzame productie kopen emissierechten − 70 ; − 80 − 50 ; − 40 Gas investeren in duurzame productie − 30 ; − 60 − 35 ; − 45

Investeringen in duurzame productiemethoden leiden tot hoge verzonken kosten. Hierdoor gaan bedrijven op zoek naar nieuwe markten, waardoor de totale CO 2 -uitstoot niet daalt.

De Nederlandse overheid geeft een groot deel van de verkregen emissierechten aan bedrijven die vooral produceren voor de export.

De EU wil de daling van de CO 2 -uitstoot versnellen. De EU besluit om het aantal emissierechten te verlagen, zodat er minder rechten overblijven voor bedrijven. Dit heeft twee gevolgen voor het groen bbp.

Stel dat de EU besluit tot het volgende systeem van emissierechten. De EU stelt de prijs van emissierechten gelijk aan de maatschappelijke kosten die gepaard gaan met de uitstoot. Bedrijven kunnen onbeperkt rechten aankopen bij de EU tegen deze prijs. Er worden geen rechten meer gegeven door de EU.

Benoem het effect van dit andere systeem van de EU op de negatieve externe effecten van CO 2 -uitstoot.