Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2025 · tijdvak 1

Vraag 16CO 2 -rechten

2 puntenSpeltheorie
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst per bedrijf welke keuze het meeste oplevert, ongeacht wat het andere bedrijf doet.
  2. In de matrix vergelijk je daarvoor telkens de uitkomsten van één bedrijf bij elke keuze van het andere bedrijf.
  3. Daarna kijk je of de uitkomst die beide bedrijven kiezen samen beter kan voor allebei.
  4. Ga tot slot na of die uitkomst past bij de kenmerken van een gevangenendilemma.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op welk getal in een vak bij welk bedrijf hoort, anders haal je de vergelijkingen door elkaar.
  • Laat bij de dominante strategie beide vergelijkingen zien, anders mist je redenering een onderdeel.
  • Als je over het dilemma oordeelt, vergelijk de uitkomst dan met de andere uitkomsten, en zeg niet alleen ja of nee.
dominante strategieNash-evenwichtgevangenendilemmapay-offmatrix lezen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 15Alle vragenVraag 17 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De landen van de Europese Unie (EU) hebben een akkoord gesloten waarin staat dat de uitstoot van CO 2 fors moet dalen. De EU geeft elke lidstaat een hoeveelheid CO 2 -emissierechten. Een emissierecht geeft het recht tot uitstoot van één ton CO 2 . De overheid van een lidstaat mag deze emissierechten verdelen onder haar bedrijven. De bedrijven kunnen de emissierechten met elkaar verhandelen. Als een bedrijf meer CO 2 wil uitstoten, moet het rechten kopen van een bedrijf dat bereid is minder CO 2 uit te stoten (dan wat het aan emissierechten van de overheid heeft gekregen).

Bedrijven kunnen ook ervoor kiezen om duurzamer te produceren waardoor zij minder emissierechten hoeven op te kopen. Een econoom onderzoekt de casus van twee bedrijven: Gas en Kolen. In het model van de econoom staan winstveranderingen voor beide bedrijven voor het komende jaar. Pay-offmatrix winstveranderingen in miljoenen euro’s Kolen kopen emissierechten investeren in duurzame productie kopen emissierechten − 70 ; − 80 − 50 ; − 40 Gas investeren in duurzame productie − 30 ; − 60 − 35 ; − 45

Leg uit of beide bedrijven in een gevangenendilemma terecht komen. Ga als volgt te werk: − Leg met behulp van getallen uit hoe de dominante strategie van beide bedrijven tot stand komt. − Leg uit of er sprake is van een gevangenendilemma.