Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 24Stop: verkeersbordenkartel

2 puntenMarkt falen, overheidsingrijpen en welvaart
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de tabel staat op welk bedrag de boete wordt berekend, dus begin daar.
  2. Bereken eerst de oorspronkelijke boete met het percentage uit tabel 1.
  3. Kijk daarna welke korting bij deze situatie hoort, en bereken die over de oorspronkelijke boete.
  4. Trek de korting af van de oorspronkelijke boete en laat elke tussenstap zien.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf ook de tussenstap op, zoals de oorspronkelijke boete voordat je korting aftrekt.
  • Let op dat je de korting aftrekt en niet als eindantwoord opschrijft.
  • Geef het eindbedrag in euro's met de juiste cent-notatie, zodat de eenheid duidelijk is.
Een boete berekenen met een percentage van een grondslagKortingen toepassen op een bedragGegevens halen uit een tabel bij een context

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 23Alle vragenVraag 25 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De overheid van Nederland doet een aanbesteding voor nieuwe verkeersborden. Hiervoor vraagt ze alle vijf ondernemingen die actief zijn op deze markt, om een bod uit te brengen. De ondernemingen weten niet van elkaar wat de hoogte is van het bod dat zij gaan uitbrengen. De overheid kiest voor het laagste bod, omdat de productie en levering bij elke onderneming hetzelfde is.

Het aantal verkeersborden dat moet worden geproduceerd, is te groot voor één onderneming. De onderneming Rond en de onderneming Kruis zijn al herhaaldelijk met elkaar in gesprek geweest en hebben een geheime afspraak over hun productie en het bod dat zij gaan uitbrengen. Deze ondernemingen vormen dus een kartel.

Als er sprake zou zijn van een maximumprijs van de overheid op de markt voor verkeersborden dan heeft dat invloed op deze markt.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM = toezichthouder) kan in actie komen als zij het bestaan van een kartel vermoedt. De deelnemende bedrijven van het kartel krijgen dan een boete opgelegd. De wijze waarop de ACM de hoogte van de boete berekent, staat in tabel 1. Tabel 1 Hoogte van de boete bij constatering van een kartel Regels Basis van de boete De omzet van de opdracht: € 872.990 Hoogte van de boete 45% van de omzet Mogelijkheden tot het verkrijgen van korting op de vastgesteld boete: Toegeven van kartel en inzage 60% korting op de hoogte van de geven in alle documenten oorspronkelijke boete Klikken (uit eigen beweging Boetevermindering van 100% van de kartel melden bij de ACM) oorspronkelijke boete Gebruik tabel 1.

Bereken de hoogte van de boete die de ACM een onderneming oplegt als er sprake is van een kartel en de bestrafte onderneming toegeeft en inzage verleent in de documenten.