Marktaanbod: verschuiving van de aanbodlijn
Het aanbod van een product verandert niet alleen door de prijs. Je moet ook kunnen uitleggen wanneer de hele aanbodlijn naar links of naar rechts verschuift, zowel in woorden als in een grafiek.
Het collectieve aanbod is de som van het aanbod van alle aanbieders samen. Bij een hogere prijs willen aanbieders meer leveren. Die relatie zie je in de aanbodlijn, die omhoog loopt.
Alleen een verandering van de prijs van het product zelf zorgt voor een beweging langs de aanbodlijn. Een andere prijs geeft dan een andere hoeveelheid op dezelfde lijn.
Andere oorzaken laten de hele aanbodlijn verschuiven. Het gaat om vier factoren. Met de prijzen van productiefactoren bedoel je bijvoorbeeld lonen, grondstoffen of energie. Technologische ontwikkeling gaat over nieuwe machines of methodes. Natuurlijke omstandigheden zijn weer en bodem. Het aantal aanbieders is de vierde factor.
Als deze factoren gunstiger worden, verschuift de aanbodlijn naar rechts. Bij elke prijs wordt dan meer aangeboden. Worden ze ongunstiger, dan verschuift de lijn naar links. Bij elke prijs wordt dan minder aangeboden.
In een grafiek zet je de prijs op de verticale as en de hoeveelheid op de horizontale as. Teken de nieuwe lijn parallel aan de oude lijn. Zo zie je meteen de richting van de verschuiving.
Onthoud
Een hogere prijs van het product zelf geeft een beweging langs de aanbodlijn.
Hogere kosten van productiefactoren verschuiven de aanbodlijn naar links.
Nieuwe technologie die productie goedkoper of sneller maakt verschuift de aanbodlijn naar rechts.
Gunstige natuurlijke omstandigheden verschuiven de aanbodlijn naar rechts.
Meer aanbieders op de markt verschuiven de aanbodlijn naar rechts.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
De vraag gaat over het gevolg van de kwaliteitseis voor de productiekosten van druiven binnen de EU. De kwaliteitseis beperkt het gebruik van bestrijdingsmiddelen.
- 1
De kwaliteitseis zorgt ervoor dat er minder bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.
Veelgemaakte fouten
Je verwart een prijsverandering van het product met een verschuiving van de lijn. Een lagere prijs geeft een beweging langs de lijn, niet een verschuiving.
Je zet de aanbodlijn naar rechts bij hogere productiekosten. Hogere kosten maken aanbieders minder bereid te leveren, dus de lijn gaat naar links.
Snel checken
Welke verandering zorgt voor een verschuiving van de collectieve aanbodlijn naar rechts?
Een langdurige droogte vermindert de druivenoogst. Wat gebeurt er met de collectieve aanbodlijn?