Marktmechanisme: verschuivingen van vraag en aanbod en het nieuwe marktevenwicht
Op een markt van volledige mededinging bepalen vraag en aanbod samen de prijs en de hoeveelheid. Met deze kennis beredeneer je wat er op de markt verandert als vraag of aanbod verschuift, en dat komt op het examen vaak terug.
Op een markt van volledige mededinging ontmoeten vraag en aanbod elkaar. Het marktevenwicht ligt op de prijs waarbij de gevraagde hoeveelheid gelijk is aan de aangeboden hoeveelheid.
Verandert de vraag of het aanbod, dan verschuift de curve. Daardoor ontstaat een nieuw evenwicht met een andere prijs en een andere hoeveelheid. Kijk dus eerst welke curve verschuift en naar welke kant.
Neemt het aanbod toe, dan verschuift de aanbodcurve naar rechts. Bij de oude prijs is er dan een overschot. Aanbieders verlagen de prijs, en kopers kopen meer. Zo ontstaat een lagere evenwichtsprijs en een grotere evenwichtshoeveelheid.
Neemt de vraag toe, dan verschuift de vraagcurve naar rechts. Bij de oude prijs ontstaat een tekort. De prijs stijgt, en aanbieders leveren meer. Zo ontstaat een hogere evenwichtsprijs en een grotere evenwichtshoeveelheid.
Bij een afname van vraag of aanbod gaat het net andersom. Let bij elke verandering op zowel de prijs als de hoeveelheid.
Onthoud
Het marktevenwicht ligt waar de gevraagde en de aangeboden hoeveelheid gelijk zijn.
Een verschuiving van de vraagcurve of de aanbodcurve geeft een nieuw marktevenwicht.
Meer aanbod verschuift de aanbodcurve naar rechts en geeft een lagere evenwichtsprijs.
Meer vraag verschuift de vraagcurve naar rechts en geeft een hogere evenwichtsprijs.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Waarom daalt de gemiddelde winst van alle reisbureaus door de opkomst van online reisbureaus? Beredeneer met het marktevenwicht.
- 1
Online reisbureaus komen bij, dus het aanbod van reizen neemt toe.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen verwarren een verschuiving van de curve met een beweging langs de curve. Teken de curve op een nieuwe plek en lees het nieuwe snijpunt af.
Leerlingen noemen alleen de prijs en vergeten de hoeveelheid. Noem bij elke verandering altijd zowel de prijs als de hoeveelheid.
Snel checken
Wat gebeurt er met de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid als de vraag toeneemt en het aanbod gelijk blijft?
Wat gebeurt er met de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid als het aanbod afneemt en de vraag gelijk blijft?