Producentengedrag: welk doel kiest het bedrijf?
Een bedrijf kiest hoeveel het maakt en welke prijs het vraagt. Dat hangt af van het doel dat het nastreeft. In het examen moet je die doelen herkennen in grafieken en teksten.
Een producent kiest niet zomaar hoeveel hij maakt. Het doel van het bedrijf bepaalt zijn gedrag.
Bij maximale winst kiest het bedrijf de hoeveelheid waarbij de marginale opbrengst gelijk is aan de marginale kosten. De laatste extra eenheid levert dan net zoveel op als hij kost.
Bij maximale opbrengst let het bedrijf alleen op de omzet. De omzet is het grootst als de marginale opbrengst nul is. Het bedrijf maakt dan vaak meer, ook als de kosten daardoor stijgen.
Een bedrijf dat marktaandeel wil winnen, kan de prijs verlagen om meer te verkopen. Daarbij kan de winst lager zijn of zelfs een verlies optreden. Het doel is dan groei van het aandeel, niet de winst op korte termijn.
Bij kostendekking of break-even is de opbrengst gelijk aan de totale kosten. De winst is dan nul.
Bij continuïteit wil het bedrijf op lange termijn blijven bestaan. Een bedrijf dat structureel verlies maakt, houdt dat niet vol. Op korte termijn kan het bedrijf een verlies wel accepteren.
Onthoud
Maximale winst: marginale opbrengst gelijk aan marginale kosten
Maximale opbrengst: marginale opbrengst gelijk aan nul
Marktaandeel kan belangrijker zijn dan de winst op korte termijn
Break-even: omzet is gelijk aan de totale kosten en de winst is nul
Continuïteit: het bedrijf moet op lange termijn winst of minstens kostendekking halen
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welk vlak geeft de totale winst van Sprinter weer als het bedrijf maximale omzet nastreeft? Noteer de hoekpunten en leg je keuze uit.
- 1
Bij maximale omzet geldt dat de marginale opbrengst gelijk is aan nul. Daarom zoekt het bedrijf de hoeveelheid waarbij de omzet het hoogst is.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zien maximale omzet vaak als maximale winst. Kijk bij winst naar het verschil tussen opbrengst en kosten, dus naar marginale opbrengst en marginale kosten samen.
Leerlingen lezen break-even vaak als winst. Bij break-even is de winst nul, omdat de opbrengst precies gelijk is aan de totale kosten.
Leerlingen denken dat een bedrijf altijd stopt bij verlies. Kijk bij het korte termijn besluit of de prijs hoger is dan de gemiddelde variabele kosten.
Snel checken
Een bedrijf wil zo veel mogelijk winst maken. Aan welke voorwaarde voor de hoeveelheid wordt dan voldaan?
Een bedrijf wil alleen zijn totale kosten net dekken. Welke situatie hoort daarbij?