Prijsdiscriminatie door een monopolist
Een monopolist kan met prijsdiscriminatie meer winst maken dan met één vaste prijs. Bij het centraal examen wordt gevraagd of een plan aan de voorwaarden hiervoor voldoet.
Een monopolist wil zo veel mogelijk winst maken. Met één prijs voor iedereen laat hij een deel van de betalingsbereidheid liggen. Met prijsdiscriminatie rekent hij verschillende prijzen aan verschillende groepen. Zo haalt hij meer van het consumentensurplus binnen.
Prijsdiscriminatie werkt alleen als aan twee voorwaarden is voldaan. Ten eerste moeten de deelmarkten gescheiden zijn. De aanbieder moet de groepen dus kunnen onderscheiden, bijvoorbeeld op woonplaats of leeftijd. Ten tweede mag er geen onderlinge doorverkoop zijn. Wie de lage prijs krijgt, mag het product niet verkopen aan iemand die de hoge prijs betaalt.
Grafisch heeft elke groep een eigen vraagcurve. De monopolist kiest per groep een eigen prijs. Zo betaalt elke groep ongeveer wat die groep over heeft voor het product.
Let op de tekst van de vraag. Daar staat welke maatregelen de ondernemer neemt. Die maatregelen bepalen of de twee voorwaarden zijn vervuld.
Onthoud
Een monopolist kan met prijsdiscriminatie meer winst halen dan met één vaste prijs.
Prijsdiscriminatie vereist gescheiden deelmarkten die de aanbieder kan onderscheiden.
Zonder vermijden van onderlinge doorverkoop werkt de scheiding van de markten niet.
Een persoonsgebonden product houdt goedkope en dure afnemers uit elkaar.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Hopi Bon wil fietsen verhuren. Je moet uitleggen of het plan van de directeur voldoet aan de twee voorwaarden van prijsdiscriminatie.
- 1
Voorwaarde 1 is het scheiden van deelmarkten. Het plan maakt onderscheid tussen inwoners en toeristen.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen alleen dat er verschillende prijzen zijn. Leg uit hoe de aanbieder de groepen scheidt en waarom doorverkoop niet kan.
Leerlingen verwarren de twee voorwaarden. Het scheiden van markten gaat over onderscheid tussen groepen, het vermijden van doorverkoop over het doorgeven van het product.
Leerlingen gebruiken de tekst niet. Noem de maatregel uit de vraag, zoals het persoonsgebonden abonnement, en koppel die aan de voorwaarde.
Snel checken
Een inwoner koopt een persoonsgebonden jaarabonnement tegen de lage prijs. Welke voorwaarde van prijsdiscriminatie wordt daarmee vooral gewaarborgd?
Welke uitspraak over prijsdiscriminatie door een monopolist klopt?