De keuzes en uitkomst bepalen in een ultimatum spel.

Sinds 2018 2× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Speltheorie: keuzes lezen in een spelboom

Bij speltheorie kies je een strategie en houd je rekening met wat de ander doet. In het examen lees je uit een spelboom welke uitkomst bij welke keuzes hoort.

In speltheorie kies elke speler een strategie. Een spelboom laat zien welke keuzes er zijn en welke uitkomst daarbij hoort.

Lees een spelboom van boven naar beneden. Begin bij de keuze van de eerste speler. Kijk daarna per keuze naar de reactie van de tweede speler. Zo zie je welke uitkomst elke combinatie van keuzes oplevert.

Een speler kiest de strategie die voor hem het gunstigste resultaat geeft. Hij let daarbij op wat de ander doet. Soms is één keuze altijd het beste, wat de ander ook kiest. Dat noem je een dominante strategie.

Bij kortingspercentages hoort elk getal bij één onderneming. Controleer dus welk getal bij welke onderneming staat. Gebruik de getallen uit de spelboom en niet die uit tabel 1.

De keuzes van beide spelers bepalen samen de uitkomst. Die uitkomst lees je af uit de boom.

Onthoud

  • Een spelboom toont de keuzes van elke speler en de uitkomst daarbij.

  • Lees de boom van boven naar beneden, van de eerste keuze naar de reactie.

  • Een dominante strategie is de keuze die altijd het beste uitpakt.

  • Let op welk getal bij welke speler hoort.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Welk kortingspercentage krijgt onderneming Kruis, volgens de spelboom van de directeuren van Rond en Kruis?

  1. 1

    Als Kruis zwijgt, kiest Rond voor klikken, want 100 is meer dan 0.

Veelgemaakte fouten

  • Je leest het getal van de verkeerde onderneming af. Kijk eerst welke speler bij welke tak van de boom hoort.

  • Je kiest de hoogste korting zonder te kijken naar de keuze van de ander. Reken per keuze van de ander uit wat de beste reactie is.

Snel checken

Een speler heeft in een spelboom de keuzes zwijgen en klikken. Klikken geeft hem altijd het hoogste kortingspercentage, wat de ander ook kiest. Welke term past hierbij?

Rond kiest voor klikken. Kruis geeft toe en geeft inzage. Welk kortingspercentage krijgt Kruis volgens de spelboom?