De alternatieve welvaartsmaatstaven
Het bbp zegt weinig over milieu en geluk. In deze les leer je het groen bbp, de Human Development Index en de World Happiness Index kennen.
Het bbp meet hoeveel er in een land wordt geproduceerd en verkocht. Het zegt niets over de schade die die productie aan het milieu geeft. Daarom bestaan er alternatieve welvaartsmaatstaven.
Het groen bbp houdt wel rekening met het milieu. Zo reken je het uit:
- groen bbp = bbp minus de geschatte waarde van schade aan het milieu plus de geschatte waarde van verbetering van het milieu
De waarden worden in euro's geschat. Meer milieuschade drukt het groen bbp dus omlaag. Een milieuverbetering trekt het omhoog. Het groen bbp wordt per hoofd van de bevolking uitgedrukt.
De Human Development Index (HDI) kijkt naar levensverwachting, opleiding en inkomen per hoofd. Een land met een hoog bbp kan dus toch laag scoren, als mensen kort leven of weinig kans op scholing krijgen.
De World Happiness Index meet hoe mensen hun eigen leven beoordelen. Dat gebeurt met enquêtes. Een hoger inkomen betekent niet automatisch dat mensen tevredener zijn.
Bij een vraag over het groen bbp kijk je dus naar twee dingen. Wat verandert er in de productie en het bbp? Wat verandert er in de schade aan het milieu?
Onthoud
Het bbp meet productie, niet welzijn of milieu.
Het groen bbp trekt de geschatte schade aan het milieu af en telt de verbetering op.
De HDI combineert levensverwachting, opleiding en inkomen per hoofd.
De World Happiness Index is gebaseerd op enquêtes naar tevredenheid met het leven.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Welke twee negatieve effecten heeft fruitimport op het groen bbp van de EU? Gebruik de context bij de vraag.
- 1
Eerste effect: een hogere import van fruit leidt tot een lager bbp van de EU.
Veelgemaakte fouten
Denk niet dat een hoger bbp altijd een hoger groen bbp betekent. Trek eerst de schade aan het milieu af.
Laat de milieuschade niet weg bij het groen bbp. Schade trek je af, een verbetering tel je op.
Verwar de World Happiness Index niet met het bbp. Die index meet tevredenheid van mensen, geen productie.
Snel checken
Wat trek je van het bbp af om het groen bbp te berekenen?
Wat meet de World Happiness Index?